دانلود مقاله سنجش شبکه ی نیرو

اختصاصی از یاری فایل دانلود مقاله سنجش شبکه ی نیرو دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

 مقدمه
سنجش دقیق ولتاژ، جریان یا دیگر پارامتر های شبکه ی نیرو پیش نیازی برای هر شکلی از کنترل می باشد که از کنترل اتوماتیک حلقه ی بسته تا ثبت داده ها برای اهداف آمارب می تواند متغیر می باشد . اندازه گیری و سنجش این پارامتر ها می تواند به طرق مختلف صورت گیرد که شامل استفاده از ابزار ها ی مستقیم خوان و نیز مبدل های سنجش الکتریکی می باشد.
مبدل ها خروجی آنالوگ D.C دقیقی را تولید می کنند – که معمولا یک جریان است- که با پارامتر های اندازه گیری شده مرتبط می باشد (مولفه ی مورد اندازه گیری)آنها ایزولاسیون الکتریکی را بوسیله ی ترانسفورماتور ها فراهم می کنند که گاها به عنوان ابزولاسیون گالوانیکی بین ورودی و خروجی بکار برده می شوند.این مسئله ابتداء یک مشخصه ی ایمنی محسوب می شود ولی همچنین به این معنی است که سیم کشی از ترمینال های خروجی و هر دستگاه در یافت کننده می تواند سیک وزن و دارای مشخصات عایق کاری کمی باشد مزیت های ابزار های اندازه گیری گسسته در زیر ارائه گردیده است.
الف) نصب شدن در نزدیکی منبع اندازه گیری، کاهش بار ترانسفورماتور وسیله و افزایش ایمنی بدنبال حزف سلسله ی سیم کشی طولانی.
ب) قابلیت نصب نمایشگر دور از مبدل
ج) قابلیت استفاده از عناصر نمایشگر چندگانه به ازای هر مبدل
د) بار روی CT’s/VT’s بصورت قابل ملاحظه ای کمتر است.
خروجی های مبدل ها ممکن است به روش های مختلف از ارائه ی ساده ی مقادیر اندازه گیری شده برای یک اپراتور تا بهره برداری شدن بوسیله ی برنامه ی اتوماسیون سک شبکه برای تعیین استراتژی کنترلی مورد استفاده قرار گیرد.
2-22) مشخصه های عمومی
مبدل ها می توانند دارای ورودی ها یا خروجی های منفرد و یا چند گانه باشند ورودی ها ، خروجی ها و تمامی مدار های کمکی از همدیگر مجزا خواهند شد. ممکن است بیش از یک کمیت ورودی وجود داشته باشد و مولفه ی مورد اندازه گیری می تواند تابعی از آنها باشد-هرچند مبدل اندازه گیری که مورد استفاده قرار گیرد معمولا انتخابی بین نوع مجزا و پیمانه ای وجود دارد که نوع اخیر یعنی پیمانه ای توسط پریز واحد ها را به یک قفسه ی ایتاندارد وصل می کند موقعیت و اولویت استفاده نوع مبدل را تعیین می کند.
1-2-22) ورودی های مبدل
ورودی مبدل ها اغلب از ترانسفورماتور ها گرفته می شود که این امر ممکن است از طرق مختلف صورت پذیرد . به طور کامل ، برای بدست آوردن بالا ترین دفت کلی باید کلاس اندازه گیری ترانسفورماتور های دستگاه مورد استفاده قرار گیرد. و سپس خطای ترانسفورماتور، ولو اینکه از راه جبر و بصورت ریاضی گون، به خطای مبدل اضافه خواهد شد. هرچند که اعمال مبدل ها به کلاس محافظتی ترانسفورماتور های دستگاه عمومیت دارد و به این علت است که مبدل ها معمولا بر اساس توانایی تحمل اضافه بار کوتاه مدت مشخص روی جریان ورودی آنها توصیف می شوند. مشخصه های عمومی مقاومتی مناسب برای اتسال به کلاس حفاظتی ترانسفور ماتور های دستگاه برای مدار ورودی جریان یک ترانسفور ماتور در ذیل آمده است:
الف)300 درصد کل جریان پیوسته
ب)2500 درصد برای سه ثانیه
ج)5000 درصد برای یک ثانیه
مقاومت ظاهری ورودی هر مدار ورودی جریان باید تا حد ممکن پایین و برای ولتاژ ورودی باید تا حد ممکن بالا نگه داشته شود. این کار خطا ها را بعلت عدم تناسب مقاومت ظاهری کاهش می دهد .
2-2-22) خروجی مبدل ها
خروجی یک مبدل معمولا منبع جریان می باشد. و به این معنا یت که در طول محدوده تغییرات ولتاژ خروجی (ولتاژ مقبول) مبدل ، وسایل نمایشگر اضافی بدون محدودیت و بدون هرگونه نیازی برای تنظیم مبدل می تواند اضافه گردند.میزان ولتاژ قابل قبول ، حداکثر مقاومت ظاهری حلقه ی مدار خروجی را تعیین می کند . به طوری که میزان بالای ولتاز قابل قبول ، دوری موقعیت دستگاه مزبور را تسهیل می کند.
در جایی که حلقه ی خروجی برای اهداف کنترلی مورد استفاده قرار گرفته می شود ، دیود زینر های به طور مناسب ارزیابی شده گاها در میان ترمیتال های هر وسیله در حلقه ی سری برای حفاظت در برابر امکان تبدیل مدارات داخلی آنها به مدار باز نصب می شوند.این امر اطمینان می دهد که یک وسیله خراب در داخل حلقه منجر به خرابی کامل حلقه ی خروجی نمی گردد. طبیعت جریان ساده ی خروجی مبدل حقیقتا ولتاژ را بالا می برد و تا تحت فشار قرار دادن سیگنال خروجی صحیح اطراف حلقه ادامه می یابد.
3-2-22) دقت مبدل
معمولا دقت از اولویت های اولیه می باشد . اما در مقایسه باید اشاره گردد که دقت می تواند به طرق مختلف تعریف گردیده و شاید تحت تعاریف بسیار نزدیک شرابط استفاده اعمال گردد. مطالبی که در زیر اشاره می گردد تلاش دارد تا برخی از موضوعاتی که دارای عمومیت بیشستری هستند و نیز ارتباط آنها با شرایطی که در عمل رخ می دهد با استفاده از تروینولوژی معین در ICE 60688 را روشن می سازد.
دقت مبدل بوسیله ی عوامل مختلف (به یک مقدار کم یا زیاد) تحت تاثیر فرار خواهد گرفت که با نام مقادیر تاثیر شناخته می شود که روی آن استفاده کننده کنترل کمی داشته یا حتی هیچ کنترلی ندارد. جدول 1-22 لیست کاملی از مقادیر تاثیر را به نمایش در آورده است.دقت تحت گروهی از شرایط که به عنوان شرایط مرجع شناخته می شوند بررسی می گردند. شرایط مرجع برای هر یک از مقادیر تاثیر می تواند به صورت یک مقدار منفرد (برای مثال 20 درجه ی سانتی گراد) یا محدوده ی تغییرات ( برای مثال 10 تا 40 درجه ی سانتی گراد ) بیان گردد.
جدول 1-22 ) --------------------------------------------------------
خطای تعیین شده تحت شرایط مرجع به خطای ذاتی باز می گردد. همه ی مبدل هایی که دارای خطای ذاتی یکسانی هستند در یک کلاس دقت مشخص گروهبندی می شوند که بوسیله ی نشانه ی کلاس مذکور مشخص می گردند. نشانه ی کلاس با خطای ذاتی بوسیله درصدی مشخص می گردد( برای مثال مبدلی با خطای ذاتی 0.1 درصد از کل مقیاس دارای نشانه ی کلاسی برابر با 0.1 می باشد) یکی است.
سیستم نشانه ی کلاسی که در IEC 60688 استفاده می شود نیازمند این است که تغییرات برای هر یک از مقادیر تاثیر دقیقا مرتبط با خطای ذاتی باشد و این به این معنی است که بیشترین مقدار دقت آن است که کارخانه ی سازنده ادعا دارد و کمترین مقدار ناشی از حدود ناپایداری است.
به علت آنکه مقادیر تاثیر زیادی وجود دارند ، پایداری ها به صورت منفرد تعیین می گردند ضمن اینکه همه ی دیگر مقادیر تاثیر در شرایط مرجع نگهداری می شوند محدوده تغییرات اسمی استفاده از یک مبدل بوسیله ی کارخانه ی سازنده مشخص می گردد. محدوده تغییرات اسمی به طور طبیعی گسترده تر از میزان یا محدوده ی تغییرات مرجع می باشد. مطابق با محدوده ی تغییرات اسمی استفاده از یک مبدل خطاهای اضافی به علت یک خزا روی هم جمع می شوند. این خطا های اضافی به مقدار تاثیر منفردی که اغلب نشانه ی کلاس می باشد محدود می شود. جدول 2-22 جزئیات اجزاء محدوده ی تغییرات نوعی یک مبدل را طبق استاندارد ارائه می کند.
جدول 1-22 ) --------------------------------------------------------
همچنین آشفتگی برای مشخص شدن کارائی تحت شرایط عملی واقعی بالا می رود. سیگنال خروجی اغلب یک مولفه ی اندازه گیری آنالوگ D.C می باشد اما از یک مقدار ورودی متناوب بدست می آید و به ناچار مقدار مشخصی از اجزاء متناوب یا موج دار را دارار خواهد بود. موج یا شکن بوسیله ی اختلاف بین مقادیر ماکسیمم و مینیمم اخزاء متناوب سیگنال خروجی تعریف می گردند . هر چند که برخب سازنده ها از اختلاف بین میانگین تا ماکسیمم یا r.m.s (Remote Monipulator system) استفاده می کنند. برای با معنی بودن شرایطی که تحت آن مقدار موج یا شکن اندازه گرفته شده است باید توضیح داده شود ، برای مثال 0.35% r.m.s = 10% peak-to-peak ripple .
با تغییرات شرایط مولفه ی مورد اندازه گیری سیگنال به طور آنی از تغییرات طبعیت نمی کند بلکه دارای تاخیر زمانی می باشدو این مسوله به علت فیلترینگ مورد نیاز برای کاهش شکن یا ،در مبدل هایی که از تکنولوژی رقمی استفاده می کنند ، ممانعت از بد نمایی زمان واکنش معمولا می تواند در عوض افزایش شکن کاهش یابد و بالعکس. مبدل هایی که دارای زمان واکنش گکمتر از معمول هستند می توانند برای چنان مواردی مورد استفاده قرار گیرد جایی که سیستم نیرو، نوسانات ، افت ها و نوسانات فرکانس پایین را که باید مانیتور گردد تحمل می کند.
مبدل هایی که دارای جریان خروجی می باشند ولتاژ خروجی ماکسیممی دارند که به عنوان ولتاژ قابل قبول شناخته می شود. اگر مقاومت بار خیلی بالا باشد و از این رو ولتاژ قابل قبول از یک حدی تجاوز کند، خروجی مبدل دارای دقت بالایی نخواهد بود.
میدل های مخصوصی بوسیله ی سازندگان برای استفاده روی سیستم هایی که شکل موجی ، سینوسی خالص نیست مشخصه بندی شده اند. آنها عموما به انواع دریافت حقیقی r.m.s باز می گردند . برای چنین انواعی عامل اختشاش شکل موج یک مقدار تاثیر می باشد. دیگر مبدل ها به دربافت میانگین باز می گردند و برای پاسخ به مقدار r.m.s یک مرجع سینوسی خالص تنظیم شده اند. اگر شکل موج ورودی به هم بریزد خطا ها بوجود خواهند آمد . برای مثال خطایی به علت آسیب دیدن سومین هارمونیک می تواند بالغ بر یک در صد به ازای سه درصد هارمونیک شود. اولین بار که دستگاه نصب شد استفاده کننده توقع دارد که دقت مبدل در طی زمان پایدارباقی بماند. استفاده از اجزاء دارای کیفیت بالا و نیز بررسی محافظه کارانه ی نیرو به اطمینان از پایداری طولانی مدت کمک خواهد کرد ولی شرایط محیطی مخالف یا ناسازگار می تواند منجر به تغییر کارایی گردد که ممکن است نیاز به جایگزینی آن در طی طول عمر دستگاه گردد.
3-22) تکنولوژی مبدل های دیجیتال
مبدل های دارای سیستم نیروی دیجیتال از تکنولوژی مشابهی که در مورد رله های رقمی و دیجیتال که در فصل هفتم توضیح داده شده استفاده می کنند. سیگنال های آنالوگ حاصل شده از CT’s و VT’s برای جلوگیری از بدنمایی فیلتر می شوند ( با استفاده از مبدل A/P به دیجیتال تبدیل می شوند( و سپس پردازش سیگنال برای بدست آوردن اطلاعات مورد نیاز انجام می گیرد. اطلاعات پایه در فصل هفتم ارائه گردیده است. نرخ نمونه برداری 64 (نمونه/چرخه) یا بیشتر ممکن است مورد استفاده قرار گیرد و کلاس دقت آن به طور معمول 0.5 می باشد.
خروجی ها ممکن است هم دیجیتال و هم آنالوگ باشند . خروجی های آنالوگ به وسیله ی عوامل تاثیر گزار روی دقت آنچنانکه در بالا توضیح داده شد تحت تاثیر قرار می گیرند. خروجی های دیجیتال نوعا در شکل یک پیوند مخابراتی با انواع موجود RS232 و RS458 هستند زمان واکنش بسته به نرخی که مقادیر به پیوند مخابراتی انتقال داده می شوند و تاخبر در پردازش داده ها درد انتهای دریافت کننده ممکن است در مقایسه با مبدل های آنالوگ قابل تحمل تر باشند .
در حقیقت همه ی مقادیر تاثیری که یک مبدل آنالوگ سنتی را تحت تاثبر قرار می دهند در مبدل های دیجیتالی نیز در برخی اشکال مشاهده می شوند ولب خطاهای ایحاد شده شاید خیلی کمتر از نوع مشابه در مبدل های آنالوگ بوده و نیز در یک چرخه ی زمانی طولانی بسیار پابدار تر می باشد.
مزیت استفاده از تکنولوژی رقمی در مبدل ها به صورت زیر می باشد:
1- پایداری طولانی مدت بهبود شده
2- اندازه گیری r.m.s با دقت خیلی بیشتر
3- امکان ارتباطی بهبود یافته
4- قابلیت برنامه ریزی مقیاس گزاری
5- محدوده ی تغییرات گسترده تر از توابع
6- کاهش یافتن اندازه ی دستگاه
پایداری طولانی مدت بهبود یافته هزینه ها را به وسیله ی توسعه دادن اینتروال های بین کالیبراسیون مجرد کاهش می دهد . اندازه گیری r.m.s با دقت خیلی بالا به استفاده کننده امکان استفاده از داده ها را با دقت بهتری روی منابعی با میزان هارمونیک مشخص فراهم می کند . امکانات ارتباتی بهبود یافته اجازه می دهد که مبدل های زیادی پیوند ارتباتی مشابهی را به مشارکت گزارده و هر مبدل اندازه گیری های متعددی را فراهم آورد. این مسئله منجر به صرفه جوبب در اتصالات سیمی و تعداد مبدل های مورد استفاده می گردد . مقیاس گذاری قابل برنامه ریزی موضعی یا ریموت یک مبدل اجازه می دهد که مبدل را در محل مورد نظر مقیاس بندی کرد. مقیاس گذاری می تواند برای انعکاس تغییرات در شبکه تغییر کرده یا در هر جای دیگر مورد استفاده ی مجدد قرار گیرد . تغییرات می تواند از راه پیوند ارتباطی دانلود شود بنابر این نیاز بازدید محل را از بین می برد.
همچنین این عمل ریسک مقیاس گزاری غلط را بوسیله ی استفاده کننده و باز گرداند مبدل به سازنده برای تنظیم کردن آن کاهش می دهد . کار پرداز ها گستره ی وسیعی از مبدل ها را برای کاربرد ها ی بسیار و ورودی های در دسترس مناسب نگه می دارند . بنابر این زمان تحویل را کاهش می دهند . مبدل ها در یک پکیج با گستره ی بسیار وسیعی از توابع موجود می باشند بنابراین فضای تجهیزات را روی تابلو برق کاهش می دهند . توابع موجود شامل هارمونیک تا شماره ی سی و یکم ، انرژی و اطلاعات بار حداکثر می باشند. مورد اخیر برای مذاکره ی تعرفه مفید می باشند.
4-22) تکنولوژی مبدل های آنالوگ
همه ی مبدل های آنالوگ دارای مشخصه ی ضروری زیر می باشند:
الف) یک مدار ورودی دارای مقاومت ظاهری Zin می باشد.
ب) ایزولاسیون ( عدم وجود ارتباط الکتریکی) بین ورودی و خروجی
ج) یک منبع جریان ایده آل که یک جریان خروجی ایجاد می کند I1 که یک دقت محسوب شده و تابعی خطی از Qin یعنی مقدار ورودی می باشد.
د) یک مقاومت ظاهری Z0 موازی که مقاومت ظاهری حقیقی خروجی منبع جریان را نشان می دهد و کسر کوچکی از خروجی ایده آلI2 منحرف می کند .
ه) یک جریان خروجی I0 مساوی با I1 – I 2 )) .
این مشخصه ها یصورت دیاگرام گون در شکل 1-22 نشان داده شده اند.
شکل1-22 ) ----------------------------------------------------------
محدوده ی تغییرات معمول برای خروجی 0-10 mA ، 0-20 mA و 4-20 mA می باشد . مبدل های صفر جریان دار( برای مثال 4-20 mA ) صفر موقوف (برای مثال 0-10 mA برای 300-500 kv ) و محدوده ی معکوس خطی ( برای مثال 10-0 mA برای 0-15 kv) به طور معمول نیاز مند یک منبع تغزیه ی کمکی هستند . انواع دو افتی دارای دو قسمت خطی خطی نسبت به مشخصه ی خروجی آن هستند برای مثال یک خروجی 0-20 mA برای قسمت اول محدوده ی ورودی 0 تا 8kv و خروجی 2-10mA برای قسمت دوم محدوده ی ورودی 8 تا 15 kv می باشد.
1-5-22) انتخاب مبدل
مبدل های جریان معمولا به یک دستگاه ترانسفورماتور جریان کمکی با نرخ خروجی 1 تا 5 amps وصل می شوند .انواع دریافت میانگین و r.m.s حقیقی برای اندازه گیری دقیق ورودی باید مورد استفاده قرار گیرد . آنها می توانند نیروی مورد نیاز خود را تامین کنند ، بجز نوع r.m.s حقیقی یا زمانی که یک جریان صفر جریان دار ( برای مثال 4-20 mA ) مورد نیاز باشد. آنها هدایتی نیستند و بنابر این قادر به تشخیص بین جریان ورودی و خروجی نیستند. برای کسب یک سیگنال هدایتی یک ولتاژ ورودی نیز نیاز خواهد بود.
2-5-22)مبدل های ولتاژ
اتصال معمولا به یک دستگاه ترانسفور ماتور ولتاژ کمکی است ولی ممکن است مستقیم باشد اگر مقدار اندازه گیری شده از ولتاژ کم و کافی باشد نوع صفر موقوف شده بطور معمول برای فرآهم آوردن یک خروجی برای محدوده ی مشخصی از ولتاژ ورودی استفاده می شود جایی که اندازه گیری صفر روی مقدار ورودی لازم نیست.نوع خطی معکوس اغلب برای اهداف مطایقطی از لحاظ زمان استفاده می شود.
3-2-22)فرکانس
اندازه گیری دقیق فرکانس دارای اهمیت حیاتی برای اپراتور های با سیستم انتقالی می باشد ولی نه آنچنان اهمیتی که برای اپراتور های دارای دستگاه ژنراتور دیزلی می باشد. مشخصه های دقتی 0.1 درصد و 0.01 درصد بر پایه ی درصد مقیاس مرکزی فرکانس قرار دارند و بر این معنی است که برای مثال یک وسیله با 0.1 درصد نشان داده می شود و دراری مقیاس مرکزی به اندازه ی 50 Hz خطای بیشینه ای در حدود 50 mHz ‾+ تحت شرایط مرجع خواهد داشت.
4-5-22) زاویه ی فاز
مبدل هایی که زاویه ی فاز را اندازه می گیرند به صورت مکرر برای نمابش عامل نیرو بکار برده می شوند . این امر بوسیله ی مقیاس گزاری دستگاه مذکور در یک حالت غیر خطی بر طبق قانون کسینوس ها بدست می آید . برای اندیکاتور های دیجیتالی و تجهیزات SCADA فراهم آوردن تبدیل صحیح برای بدست آوردن نمایش صحیح عامل نیرو ضروری به نظر می رسد . مبدل های زاویه ی فاز با محدوده ی تغییرات ورودی مختلفی موجود هستند. زمانی که مقیاس گزاری º180...º0...º180 باشد یک ناحیه ی مبهمی در حدود مثبت منفی 2 درجه در حداکثر محدوده ی تغییرات و جود دارد . در این ناحیه جایی که خروجی باید برای مثال -10 mA یا +10 mA باشد خروجی ممکن است به صورت جسته و گریخته در یک سطح بالای مقیاس یه دیگری جهش کند همچنین مبدل هایی برای اندازه گیری زاویه ی بین دو ولتاژ ورودی موجود می باشد براخی از انواع مبدل ها از نقطه ی تلاقی صفر شکل موجی ورودی برای کسب اطلاعات فاز استفاده می کنند و بنابراین مستعد ایجاد خطا هستند اگر ورودی دارای مقدار مشخصی از هارمونیک باشد محاسبه ی فاکتور نیرو از مقادیر حاصل از خروجی های یک وات و مبدل VAR یک اندازه گیری درستی را با وجود هارمونیک بدست خواهد داد .
5-5-22) کمیت های نیرو
اندازه گیری توان موثر (Watts) و توان هرز) (VARs عموما به سادگی دیگر مقادیر نمی باشد . مراقبت زیادی با انتخاب این نوع به خاطر اختلافات در پیکر بندی باید انجام گیرد . ضروری است که نوع مناسبی برای سیستم انتخاب شود تا با در نظر گرفتن عواملی چون شرایط عملیاتی سیستم (بار متعادل و نا متعادل ) تعداد جریان و شرایط ولتاژ موجود و اینکه آیا جریان نیرو به نظر می رسد که وارد یا خارج و یا هم وارد و هم خارج شده است اندازه گیری شود . محدوده ی تغییرات مولفه ی مورد اندازه گیری باید همه ی احتیاجات احتمالی ناشی از فرا تر رفتن از محدوده تغییرات تحت شرایط زمان را احاطه کند بطوری که مبدل و دستگاه اندیکاتور آن یا دیگر تجهیزات در یافت کننده که فرا تر از حد بالایی محدوده ی تغییرات موثر آن مورد استفاده قرار نگرفته است . شکل 2-22 اتصالات مورد استفاده برای انواع مختلف اندازه گیری ها را به نمایش در آورده است
شکل2-22)------ -----------------------------------------------------
6-5-22) مقیاس گزاری
ارتباط بین جریان خروجی و مقدار مولفه ی مورد اندازه گیری از اهمیت بالایی بر خوردار است و نیازمند ملاحظات با دقتی می باشد . البته هر دستگاه در یافت کننده باید بر اساس دسته بندی خودش استفاده شود اما اگر ممکن باشد برخی از انواع استاندارد ها بنا نهاده شوند . به عنوان مثال می توان آزمایش اندازه گیری ولتاژ a.c اشاره کرد سیستم مقدماتی دارای ارزش اسمی 11kv بوده و ترانسفور ماتور دارای نسبتی در حدود 11 کیلو وات روی 110 کیلو وات می باشد. برای مشخص کردن ضریب تبدیل برای یک ولتاژ 0 تا 10 میلی آمپر به 110 ولت بر 10 میلی آمپر لازم نیست که مبدل اپتیمم گردد . یکی از اهداف ، می بایست که امکان مانیتورینگ ولتاژ روی محدوده ای از مقادیر باشد پس باید حد بالایی مورد انتخاب قرار گیرد( مثلا 20+ درصد یا 132 ولت) . با استفاده از ضریب تبدیل اصلی خروجی بیشینه ی مبدل لازم است که 12 میلی آمپر باشد. که این براساس قابلیت اغلب مبدل های 0 تا 10 میلی آمپری می باشد اکثریتی که می تواند با یک فرا محدوده ی 25 درصدی همسازی کند اما به این معنا است که هر وسیله ی نمایان ساز آنالوگ وا بسته باید حساسیتی در حدود 12 میلی آمپر داشته باشد. هر چند که مقیاس مورد نیاز روی وسیله اکنون 0 تا 13.2 کیلو ولت می باشد که می تواند منجر به ایجاد اشکال در ترسیم مقیاس در چنان روشی که آن را قابل خواندن کند ( و با استاندارد مربوطه مطابقت دارد) . در این مثال برپایه ی اندیکاتور با مقیاس کامل به اندازه ی 15 کیلو وات و برابر کردن آن با 11 میلی آمپر به صورت صریح انجام خواهد گرفت بنابر این ایجاد مشخصه های دستگاه نمایشگر بسیار آسانتر خواهد بود مبدل باید مشخص کند ورودی 0 تا 150 ولت یک خروجی 0 تا 10 میلی آمپر ایجاد می کند . در مورد مبدل های با خروجی 0 تا 20 میلی آمپر مراقبت بالایی در مقیاس گزاری خروجی نیاز است آنچنان که هیچ قابلیت فرا محدوده ای وجود نداشته باشد حد خروجی 20 میلی آمپر از دیدگاه اندازه گیری ثابت می باشد . چنان خروجی هایی نوعا به عنوان ورودی در سیستم های SCADA استفاده می شوند و سیستم های SCADA معمولا بر این اساس برنامه ریزی می شوند که فرض می شود که شدت جریان متجاوز از 20 میلی آمپر منجر به خرابی مبدل می شود .بنابر این با استفاده از مثال بالا خروجی احتمالا باید به گونه ای مقیاس بندی شود که 20 میلی آمپر 132 ولت را نشان دهد و از این رو ورودی 110 ولتی اسمی منجر به یک خروجی 16.67 میلی آمپر می شود یک مقیاس بندی درست احتمالا از 16 میلی آمپر برای ارائه ی 110 ولت استفاده می کند با خروجی 20 میلی آمپر مساوی با 137.5 ولت (یعنی 25 درصد روی محدوده بجای 20 در صد مورد نیاز) . مقیاس گداری مبدل به طوری که ورودی 110 ولت به وسیله ی خروجی 20 میلی آمپر نشان داده شود غلط خواهد بود در نتیجه قابلیت فرا محدوده ای مورد نیاز موجود نخواهد بود .
ملاحظات مشابهی به مبدل جریان با پیچیدگی بیشتر نسبت به مبدل های (Watts) جایی که نسبت ولتاژ و جریان ترانسفورماتور باید در نظر گرفته شود اعمال می گردد. در این مورد خروجی مرتبط با توان اولیه سیستم خواهد بود .

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله  36  صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید

دانلود مقاله مشکلات بافتهای فرسوده درشهرهای بزرگ

اختصاصی از یاری فایل دانلود مقاله مشکلات بافتهای فرسوده درشهرهای بزرگ دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

طرح مسأله:
مشکلات بافتهای فرسوده درشهرهای بزرگ همواره یکی ازدغدغه های مردم ومدیران شهری بوده است، زیرا سکونت وکار دراین نوع بافتهای شهری هرگز بازدهی مطلوب را ندارند زیرااستاندارهای مسکن زندگی درآنها بدلیل فرسودگی شدید یا نسبی بسیار پایینتر از قسمتهای دیگر شهر میباشد. بافت فرسوده شهری به بافتی اطلاق میشود که از ابعاد کیفی وکمی وهمچنین ازلحاظ تجهیزات و تأسیسات شهری در سطح پایین قرار گرفته باشد مشکلات اصلی اینگونه بافتها بهنگام مخاطرات طبیعی بروز میکند که باید توجه مسئولین بیشتر متوجه اینگونه بافتها باشد عنوان بافت فرسوده شهری به با فتی اطلاق میشود که از ابعاد کیفی وکمی مسکن وتاسیسات وتجهیزات وابسته به آن درسطح بسیار پایینی از برخورداری است.این بافت بعنوان بافتی ناکارآمد معرفی میشود واز اینرو مساله بهبود بخشیدن به آن روی مینماید. این بهسازی بسته به نوع فرسودگی بافت مراحل مختلفی را شامل میشود.تهیه واجرای طرحهایی که به انحاء مختلف سعی در بهبود وضع این بافتها دارند ،نیازمند بررسی همه جانبه کمبودهای موجود وبرنامه ریزی مداوم برای رفع معضلات اینگونه بافتهاست .بررسی همه جانبه بدین معناست که درنوسازی وبازسازی این بافتها میبایست درکناربهبود بخشیدن به وضع مسکن که حدود 40درصدازبافتهای شهری راتشکیل میدهد سایر نیازهای معیشتی ساکنین نیز که در حیطه تاسیسات و تجهیزات شهری است تامین شود. بافت محله مجیدیه که بعنوان قسمتی از بافتهای فرسوده شهرتهران شناسایی شده است.که دارای معضلات فراوانی بویژه در زمان بحرانهای طبیعی مثل زلزله میباشد

1-2-ضرورت تحقیق:
از آنجا که تراکم جمعیتی وساختمانی در بافتهای فرسوده شهرهای بزرگ بدلیل قیمت نسبتا" پاینتر زمین وساختمان درآنها بطور قابل توجهی بالاست و از طرف دیگر آسیب پذیری این بافتهای شهری در مقابل حوادث و بلایای طبیعی و.... بسیار بالاتر ازسایر قسمتهای شهری میباشد،لذا رسیدگی و ساماندهی به این بافتها از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. هرگونه فعالیتی در جهت ساماندهی به بافتهای فرسوده نیازمند شناخت دقیق از ویژگیهای مختلف این بافتها درمناطق مختلف شهری است،.وازآنجا که ناحیه 3منطقه 8نیز از جمله فرسوده ترین بافتهای منطقه است ومشکلات بسیاری را برای ساکنین خود فراهم آورده بنابراین ضرورت تحقیق در این زمینه نیز بخوبی آشکار میگردد.

1-3-اهداف تحقیق:
1-تأمین امکانات معیشتی مناسب برای شهروندان در راستای اهداف عدالت اجتماعی؛
2-انتظام بخشی به مجموعه کاربریها و پاکسازی بافت از کاربریهای مزاحم؛
3-تشویق به سرمایه گذاری به منظور بازسازی بافتهای فرسوده در جهت مقاوم سازی آنها؛
4-ارتقائ کیفیت زندگی شهری؛
5-اصلاح شبکه دسترسی.

1-4- سوالات تحقیق
آیا . به منظور مقاوم سازی ساختمانها در برابر زلزله مساله نوسازی بافت در اولویت قرار میگیرد؟

آیا احیا بافتهای فرسوده بعنوان راه کار مناسب با مشارکت مردم ومسولان امکان پذیر است؟

1-5- فرضیات تحقیق:
1- به نظر میرسد. به منظور مقاوم سازی ساختمانها در برابر زلزله مساله نوسازی بافت در اولویت قرار میگیرد.

2- بنظر میرسد احیای بافتهای فرسوده بعنوان راه کار مناسب ، با مشارکت مردم و مسئولان بصورت توام امکان پذیر است.
1-- پیشینه تحقیق:
• مرمت شهری، (حبیبی، سید محسن و مقصودی،ملیحه). این کتاب سعی در معرفی و جمع بندی نظریه ها و شیو ه های امر مرمت شهری در بافتهای قدیمی دارد و به این منظور به بررسی مواردی چون تعاریف وا‍ژه ها ی مرمت شهری، نظریات جهانی و همچنین تجارب جهانی در زمینه مرمت شهری میپردازد.
• بهسازی و نوسازی شهری (فلامکی،محمدمنصور،1384) این کتاب سعی در معرفی وجمع بندی نظریه ها وشیو ه های مرمت شهری در بافتهای قدیمی دارد وبه این منظور به بررسی مواردی چون تعاریف وا‍‍‍‍زه های مرمت شهری،نظریات وتجربیات جهانی مرمت شهری و.میپردازد.
• ‍‍بهسازی و نوسازی شهری از دیدگاه علم جغرافیا (علی شماعی واحمد پوراحمد،1384)، این کتاب پیرامون مسائل ومشکلات بافتهای قدیم شهری وتعاریف مفاهیم مرتبط با نوسازی وبهسازی شهری میباشد. به نظزیات جهانی والگوهای ساماندهی بافت قدیم میپردازد.
• مهندسین مشاور زیستا،طرح تفضیلی منطقه 8را انجام داده اند که درخصوص طرح تفضیلی محلات وتعیین تفکیک بافتهای فرسوده،معابر و...پرداخته است.

 روش تحقیق:
انواع روشهای تحقیق برای یافتن پاسخ مناسب برای مسائل مطرح شده درتحقیق باتوجه به موضوع تحقیق ،نوع واهمیت مساله ،متفاوت خواهد بود. از آنجا که این تحقیق پیرامون ساماندهی بافت فرسوده شهری بخشی از شهر تهران انجام شده است، روش تحقیق کاربردی میباشد که از روش تحلیلی و توصیفی استفاده شده است و مراحل روش تحقیق شامل:
• گردآوری اطلاعات
• کار کتابخانه ای (کتابخانه های ملی، دانشگاه تهران، دانشگاه آزاد، سازمان مدیریت وبرنامه ریزی)
• کارمیدانی
• روش مشاهده
• استفاده از نقشه ها وعکسها
• طبقه بندی وتهیه جداول

1-8-محدودیتهای تحقیق
• عمده ترین موانع؛
• عدم دسترسی به اطلاعات؛
• عدم همکاری بسیاری از سازمانها،ادارات.

2-مبانی نظری
2-1- تعاریف
2-2- بافت:
مراد از بافت (بافت شهری)گستره ای همپیوند است که با ریخت شناسی های متفاوت طی دوران حیات شهری در داخل محدوده شهر و یا حاشیه آن در تداوم وپیوند با شهر شکل گرفته باشد. این گستره میتواند از بناها، مجموعه ها ،راهها، فضاها، تأسیسات و تجهیزات شهری و یا ترکیبی از آنها تشکیل شده باشد.
بافت شهر عبارت است از دانه بندی و در هم تنیدگی فضاها و عناصر شهری که به تبع ویژگیهای محیط طبیعی، بویژه توپوگرافی و اقلیم در محدوده شهر یعنی بلوکها و محله های شهری بطور فشرده یا گسسته و با نظمی خاص جایگزین شده اند. (توسلی،5:1368)
بافت هرشهر کمیتی پویا و در حال تغییر است که وضع کالبدی شهر و چگونگی رشد و گسترش آنرا در طول زمان نمایان میسازد. بافت هر شهر، ابتدا دانه بندی فضاهای کالبدی شهر، یعنی فضاهای خالی و پر و تراکم آنها را نسبت به یکدیگر مشخص میکند. همچنین چگونگی و فاصله بین عناصر شهری را معین میکند. بافت شهر شبکه گذرگاهی و نحوه توزیع فضایی آنها را نشان میدهد. ابعاد و اندازه هر یک از فضاهای کالبدی در افق و در ارتفاع با صورت یا افقی میتواند نمایانگر نوع و حجم بافت خاصی از شهر باشد. فضاهای خالی گویای ویژگیهای خاص شهری اند. مثلا فضاهای خالی موجود در مرکز محله های شهری و راههای مهم و تقاطعها و در مجموع بافت، گویای وجود مراکز و هسته های شهری و محله ای هستند(شماعی، پوراحمد، 1384).
بافت هر شهر نحوه شکل گیری و مراحل رشد و توسعه شهر را در طول تاریخ نشان میدهد. یکی از عوامل اصلی و بسیار مهم شکل گیری بافت شهر در گذشته عوامل محیط طبیعی بوده است سه عامل توپوگرافی زمین، آب و هوا و منابع، عوامل اساسی و مهم طبیعت اند که در بافت شهرهای قدیمی ایران تاثیر عمیقی به جای گذاشته اند (سلطانزاده،299:1365).

2-2-1- بافت وفرسودگی:
آنچه در این تحقیق مدنظر است، پرداختن به (بافتهای فرسوده شهری) است، از اینرو لازم است مقدم برهرچیز مراد از״بافت״و ״فرسودگی״روشن گردد.

2-2-2- انواع بافت شهری:
میتوان باتوجه به مراحل رشد و توسعه کالبدی فضایی شهرها، لایه های گوناگون بافت شهری را از همدیگر تشخیص داد. مثلا در شهرهای بزرگ ایران هفت گونه از بافت شهری در بررسی گونه شناسی بافتهای شهری قابل تشخیص است(مشهدیزاده دهاقانی،425:1373).
الف- بافت تاریخی، هسته اولیه شهر
بافت تاریخی را میتوان هسته اولیه شهر دانست. قلعه،ارگ، یا کهندژ و آنچه را به عنوان هسته اولیه شهر امروزی که در زمانهای پیشین (در ایران قبل از قاجاریه) ساخته شده میتوان بافت تاریخی نامید.
ارگ، برج، بارو و هسته های اولیه شهرهایی چون همدان، شیراز، اصفهان، یزد و تبریز چنین ویژگیهایی دارند.(شماعی، پوراحمد، 85:1384)
ب-بافت قدیمی شهر
بافت قدیمی، بافتی است که گرداگرد هسته اولیه شهری یا بافت تاریخی تنیده شده است. مثلا" در ایران بخشهایی از شهر که از نظر زمان شکل گیری آنها به اواخر دوره قاجاریه میرسد(تا اوایل قرن حاضر) شامل میشود. از نظر سبک معماری و شهرسازی، ویژگیهای اصیل و سنتی در آن حاکم است(حائری،27:1371).
بافت قدیمی در طی زمان طولانی و بر اساس تجارب گذشتگان روند تکاملی خود را طی کرده است(مشهدیزاده دهاقانی، 425، 1374).
امروزه جمعیت این بافتها با گسترش شهر و رشد بی رویه و سریع شهرنشینی، تخلیه شده و مراکز خدماتی، تجاری و... به حاشیه شهرها انتقال یافته است. در نتیجه کمبود خدمات، زیر ساختها و تأسیسات زیربنایی، عدم کشش مناسب و کافی شبکه ترافیکی و نارساییها و ناکارآمدی های بافتهای قدیمی در برآوردن وتامین نیازهای امروزی شهروندان، موجب شده تا این بافتها روز به روز بی رونق و فرسوده تر شوند و بعنوان بافتهای مسأله دار و مشکل زا در افکار ونظر بسیاری از مدیران شهری و شهروندان مطرح باشند.
ج-بافت میانی شهر
این بافت از حدود 1300تااوایل دهه 40گرداگرد بافت قدیم شهر شکل گرفت.
همزمان با رشد و گسترش شهرها، تغییرات کالبدی جدیدی در بخش قدیمی شهرها صورت گرفت. احداث خیابانهای جدید، نخستین نمودهای شهرسازی جدید است. بدنبال آن، حاشیه خیابان ها تغییر شکل داده و بناهای تازه ای ساخته شد، اما قسمت درونی کمتر دچار تغییر و تحول شد. مرحله تخریب بافت قدیمی با ایجاد میدانهایی در مرکز شهر ها وخیابانهای عمود بر هم به شکل شطرنجی شروع شد.
تعادل زیست محیطی بین شهر وروستاهای اطراف کشتزارها و باغها تا اواخر این دوره برقرار بود. از خصوصیات بارز بافت میانی شهرها، ساخت و سازهای غیر بومی، پهن تر بودن کوچه ها، وجود نشانه هایی از خیابانها به سبک مدرن و همچنین درختکاری و ساخت پیاده روها و نماسازیی مدرن در حاشیه خیابانهاست.(شماعی، پوراحمد، 86:1384)
چ-بافت جدید شهری
از دهه 1340به بعد تغییر وتحولات اوضاع اجتماعی واقتصادی و فناوریهای نوین در کشور تشدید شد. در نتیجه یک بافت جدید به دور بافت قبلی شهر ها شکل گرفت.
اقدامهای عمرانی در شهرها مانند خیابان بندی و آسفالت کوچه ها و معابر، توسعه خدمات و زیربناها در شهرها، ایجاد ساختمانها و اداره های جدید، ایجاد پارکها و... به رشد و توسعه فعالیتهای ساختمان سازی وشهرسازی توسط بخش دولتی وخصوصی سرعت بخشید. افزایش مهاجرت به شهرها نیز خود عامل دیگری در افزایش رشد جمعیت شهری و بیشتر شدن ساخت و سازهای اطراف وحاشیه شهرها بود. افزایش آپارتمان سازی، رشد و توسعه کارخانه ها و شهرکهای صنعتی، رواج گسترده معاملات زمین، تشدید فاصله طبقات اجتماعی در شهرها و گسترش حاشیه نشینی و اسکان غیر رسمی از دیگر ویژگیهای شهری در این دوره است. بافتهای جدید با بافتهای نوساز شهری با این ساختارها مواجه اند.
ح-بافت پیرامونی شهر
این بافت که از سال 1350 در ایران شکل گرفت و توسعه یافت در واقع در برگیرنده بخشهای خوابگاهی یا حومه های وابسته به کلانشهرهاست. با افزایش جمعیت و مهاجرت به شهر ها ، نیاز به مسکن و رشد و گسترش شهری افزایش یافت. رشد جمعیت بویژه ناشی از مهاجرتهای بی رویه که بدنبال سرپناهی برای سکونت بودند، در نقاط حاشیه ای یا خارج شهر بافت پیرامونی بصورت شهرک سازی را بوجود آوردند. جایی که تراکم در حال کاهش بسوی خارج از مرکز شهر و کاربری منفرد ویژگی غالب آنست(شماعی،پوراحمد،87:1384).
خ-بافت اقماری یا گسترش ناپیوسته شهر
شکل گیری این بافت از سال 1360آغاز شد و در اوایل دهه 70به اوج خود رسید. این بخش شامل شهرکهای گوناگون در اطراف شهرهای بزرگ بود. شهرکها و نقاط جمعیتی ایجاد شده یا گسترش یافته در این دوره به سه دسته تقسیم میشوند.
دسته اول شهرکهای اقماری و خوابگاهی هستند که در زمینهای بایر توسط دولت یا بخش خصوصی ساخته اند.
دسته دوم شامل نواحی و بخشهایی است که با تغییر شکل روستاها و نقاط جمعیتی اطراف شهرها بصورت شهرکها و نقاط مسکونی درآمده اند و بدون پیش بینی های لازم شهری در مورد آنها صورت نگرفته است.
دسته سوم پیامد توسعه بی رویه و بدون برنامه روستاها و نقاط جمعیتی اطراف شهرها به همان شکل و صورت اولیه روستایی است.
رشد سریع این شهرگونه ها و رواج ساخت و سازهای بدون برنامه و اسکان جمعیت مهاجر، پیدایش مشکلات بسیاری را دامن زد. عدم تعادل بین فضاهای شکل گرفته، گسترش مشکلات اجتماعی، روحی و روانی ناشی از تقابل بین فرهنگها و سنتها و... از جمله این مشکلات هستند(شماعی، پوراحمد، 88:1384).
د-گسترش متروپلی شهر بهمراه ایجاد شهرهای جدید
رشد سریع و وسیع شهر های بزرگی همچون تهران، مشهد، اصفهان، تبریز، شیراز و پیدایش شهرهای جدید و پیوند شهرها ی کوچک و متوسط اطراف این شهرها به مادر شهر، به پیدایش شبکه شهری گسترده ای و بافت جدیدی از شهرها منجر شده است. این شکل از گسترش کالبدی، فضایی که به رشد متروپلی و منطقه شهری منجر میشود، بعلت اشکال در برنامه ریزها یا نبود برنامه ریزی دقیق و مشخص، ساماندهی و کنترل شهر را دچار مشکلات بسیاری کرده و این مشکلات در سطح منطقه شهری و حتی در سطح کشور پیامدهای ناگواری را موجب شده است.
اعمال شاخص شاخص
بلوکی است که حداقل 50% بناهای آن غیر مقاوم بوده که دلیل آن فقدان سیستم سازهای مناسب و عدم رعایت موازین فنی است. ناپایداری
بلوکی است که حداقل 50% عرض معابر آن کمتر از 6 متر است. نفوذناپذیری
بلوکی است که حداقل 50 درصد قطعات (پلاک ها) آن دارای مساحتی کمتر از 200 متر مربع است. ریزدانگی

هویت فرهنگی و تاریخی شهرهای تاریخی ما در معرض نابودی است از اینرو ضروری است در چار چوب طرحهای جامع بهسازی و نوسازی شهری الگوها و روشهای مناسب مورد توجه و حمایت قرار میگیرد(شماعی، پوراحمد، 89:1384).

2-3- فرسودگی
مراد از فرسودگی، ناکار آمدی و کاهش کارایی یک بافت نسبت به کارآمدی سایر بافتهای شهری است. فرسودگی بافت و عناصر درونی آن یا به سبب فقدان برنامه توسعه و نظارت فنی بر شکل گیری آن بافت بوجود میاید، پیامد فرسودگی بافت که در نهایت به از بین رفتن منزلت آن در اذهان شهروندان منجر میشود، در اشکال گوناگون از جمله کاهش و یا فقدان شرایط زیست پذیری و ایمنی و نیز نابسامانیهای کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و تأسیساتی قابل دریافت و شناسایی است(وزارت مسکن و شهرسازی، 7:1384).
بافت فرسوده شهری: به محدوده یا بلوک شهری اطلاق می شود که بیش از 50درصد بنا های آن ناپایدار،معابرآن نفوذناپذیر و املاک آن ریز دانه باشد.

2-3-1- گونه های بافتهای فرسوده
بافتهای فرسوده به سبب آسیبها در کلیت با یکدیگر وجوه مشترکی دارند، اما به سبب عوامل موثر در فرسوده بودن دارای ماهیتهای متفاوت میباشند. این تفاوت، بافتها در سه گروه زیر قرار میدهد:
الف)بافتهای دارای میراث های شهری؛
ب)بافتهای شهری(فاقد میراث شهری)؛
ج)بافتهای حاشیه ای (سکونتگاهای غیررسمی ).(وزارت مسکن وشهرسازی،8:1384)
الف)بافتهای دارای میراث شهری
مراد از بافتهای دارای میراثهای شهری،بافتهای فرسوده ای است که علیرغم فرسودگی در گستره بناها ،مجموعه فضاها،تاسیسات و تجهیزات شهری با ارزش ویا ترکیبی از آنها وجود دارد.شناسایی وجود این عناصر موجب میگرددتا بهره گیری از میراثها ونقش هویت بخش آنها در بستر مداخله مورد توجه قرارگیرد وبارز گردد.
نکته مهم در اینست که جدا کردن بافتهای دارای میراث از سایر بافتها که به سبب اهمیت آنها صورت گرفته، به هیچ عنوان به مفهوم حذف این گونه بافتها از دستور کار مداخله در بافتهای فرسوده نمیباشد، بلکه این امر تنها تأکیدی برضرورت همکاری ونظارت سازمان میراث فرهنگی بر اقدامات نهادهای مسئول در حفظ منطقی وتخصص میراثهای با ارزش در این بافتهاست.(وزار ت مسکن وشهرسازی،8:1384)

ب)بافتهای شهری (فاقد میراث شهری)
مراد از بافتهای شهری بافتهای فرسوده ای است که در لایه های درونی شهر جای دارند.این بافتها یا در کالبدهای به جای مانده در دل بافتهای قدیمی قرار گرفته اند،ویا حاصل استقرار افراد فرو دست جامعه در زمینهای خالی درون شهری وبرون شهری اند که با گسترش شهرها با آنها در آمیخته اند.این بافتها علیرغم دارا بودن توانمندیهای فراتر از آنچه در حال حاضر پذیرای آن هستند به سبب آنکه از چرخه حیات موثر شهری خارج هستند از ارزش کمتری برخودار میباشند.(وزارت مسکن وشهرسازی،1384)

ج)بافتهای حاشیه ای (سکونتگاههای غیررسمی)
مراداز بافتهای حاشیه ای بافتهای فرسوده ای است که به سبب عدم تناسب میان درآمد متقاضیان سکونت در شهرهای بزرگ و هزینه های سکونت در آنها بیشتر بطور غیر رسمی در حاشیه شهرها شکل گرفته اند. ساکنین این بافتها بیشتر مهاجران جویای کار هستند که در شهرهایی که دارای توانمندی بالا در عرضه اشتغال و خدمات میباشند، ساکن شده اند (وزارت مسکن وشهرسازی، 9:1384).

2-4- شناسه ها
شناسه ها به آسان کردن درک مشترک از مفاهیم بکار گرفته شده در مصوبه مورخ 16/3/1384شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص بافتهای فرسوده شهری و تصمیمات متکی برآن تدوین شده است. برای تعیین شناسه ها، رایج ترین ویژگیهای مشترک در هر یک از عوامل نقش آفرین در بافتهای فرسوده مد نظر قرارگرفته است. بنابراین با مشاهده نشانه هایی همنواخت با این شناسه ها میتوان از وجود فرسودگی و ضرورت اقدامات مرتبط اطمینان نسبی حاصل کرد. این شناسه ها شامل موارد زیر میباشند:
الف)شناسه های شناخت محدوده بافتهای فرسوده؛
ب) شناسه های شناخت گونه های بافتهای فرسوده؛
ج ) شناسه های شناخت گونه ها ی مداخله در بافتهای فرسوده؛
د)شناسه های شناخت مراجع قانونی ومستندات قانونی مداخله در بافتهای فرسوده.(وزارت مسکن وشهرسازی،18:1384)

2-4-1- شناسه های شناخت محدوده بافتهای فرسوده
بافتهای فرسوده به دلایل متفاوت فرسوده شده اند. از اینرو با اشکال گوناگون و وجوه متفاوت مشاهده میشوند. اختلال در موارد زیر فراگیرترین وجوه برای تعیین شناسه و شناخت محدوده بافتهای فرسوده است:
الف)شکل کالبدی؛
ب)انسجام بافت واستحکام و مصالح ساختمانی عناصر درون بافت؛
ت)ساختار زیر ساختها؛
ث)کارایی نظام شبکه؛
ج)ابعاد کارکردی؛
ح)وضعیت محیط زیست؛
خ)ابعاد اجتماعی؛
د)ابعاد اقتصادی؛
ذ)عملکرد مدیریت شهری؛
ر)نوع مالکیت.(وزارت مسکن وشهرسازی،19:1384)
الف-شکل کالبدی
1) ریخت شناسی بیشتر این بافتها شکلی اندام واره دارد.
2)ابعاد فیزیکی بیشتر اجزای بافت بویژه قطعات واقع در حوزه های مسکونی، ریز دانه و ابنیه آن کوتاه مرتبه (یک یا دوطبقه)است. (وزارت مسکن وشهرسازی، 19:1384)
ب- انسجام بافت و استحکام و مصالح ساختمانی عناصر درون بافت:
1) در این محدوده ها بافت فاقد انسجام بوده و بیشتر بناهای درون آنها فاقد مقاومت در برابر زلزله با شدت متوسط میباشند.
2)در مکانهای فاقد ایمنی(بصورت اسکان های غیر رسمی)مانند حریم گسلها، بستر رود دره ها و قناتها قرار گرفته اند.
3)در ساخت بناهای آن از مصالح نازل و کم دوام استفاده شده است(وزارت مسکن و شهرسازی، 19:1384).
ت- ساختار زیر ساختها
فاقد زیر ساختی (بویژه آب و برق) است و در صورت دارا بودن، شبکه آن دچار نارسایی بوده و آسیب پذیر است. (وزارت مسکن وشهرسازی، 19:1384)
ث- کارآیی نظام شبکه
1)دارای شبکه ناکارآمدست.
2)دارای شبکه اندام واره ونامنظم است.
3)دارای شبکه با عرض کم ونفوذ پذیری پائین است. (وزارت مسکن وشهرسازی ،19:1384)
ج-ابعادکارکردی
1)کاربریهای ناسازگار در بافت مسکونی بطور نسبی بالاست (بویژه صنایع غیر مجاز مدنظر سازمان حفاظت محیط زیست در گروههای ب،ج،د،ه)
2)دچار فقدان یا کمبود شدید فضاهای خدماتی است.
3)واحدهای تجاری آنها متروکه ویا درحد بسیار نازل است. (وزارت مسکن وشهرسازی ،20:1384)
ح-وضعیت محیط زیست
1)دچار کیفیت محیطی پایین وغیر بهداشتی
2)آلودگی ناشی از فقدان سیستم دفع فاضلاب،آبهای سطحی وجمع آوری در آنها وجود دارد.
خ- ابعاد اجتماعی
1)شمار ساکنین غیر بومی (مهاجر روستایی یا تهیدستان شهری)نسبت به ساکنان اصیل بیشتر است.
2)دارای منزلت مکانی و سکونتی پایین است.
3)ترکیب جمعیتی آن غیر متعارف است.
4)شیوع اعتیاد و ناهنجاریهای رفتاری و بیکاری در آنها بالاست .
5) ناامنی محیطی بویژه برای کودکان و جوانان و زنان وجود دارد. (وزارت مسکن وشهرسازی، 20:1384)
د- ابعاد اقتصادی
1) ارزش زمین ومسکن به میانگین ارزش آنها در شهر پایین است.
2) به سبب فقر بهبود بخشیدن به مسکن از سوی ساکنان ناممکن است.
3) از سوی سرمایه گذاران، انگیزه سرمایه گذاری وجود ندارد.
4) منابع درآمدی بیشتر ساکنان نامعلوم است.
5) ساکنان در دهک های پایین درآمدی قرار دارند. (وزارت مسکن و شهرسازی، 20:1384)

ذ- عملکرد مدیریت شهری
1) خدمات شهری ارائه نمیشود و یا ارائه آن دچار کاستی است.
2) اقدامات عمرانی موثر از سوی سازمان های مسئول در آنها مشاهده نمیشود.
3) فاقد فضاهای عمومی و خدماتی(حتی در مقیاس محلی)است.
4) فاقد اثاثیه شهری است (وزارت مسکن وشهرسازی، 20:1384).
ر- نوع مالکیت
1) قطعات آن فاقد خطوط تفکیکی روشن میباشد.
2) وارثان آن متعددمیباشند.
3) فاقد اسناد رسمی مالکیت (سند وبنچاق)است.

2-4-2- شناسه های شناخت گونه های بافت فرسوده:
در بسیاری از بافتهای فرسوده ترکیبی از گونه ها ی بافت وجود دارد که درموارد ی امر تشخیص را با دشواری مواجه میکند .در رویارویایی باچنین شرایطی گونه های بافت به کمک چهار عامل زیر از یکدیگر قابل تفکیک میباشند:
1-دوره زمانی
2-گونه ارزش بافت
3-موقعیت استقرار در شهر
4-وضعیت حقوقی –ثبتی عناصر بافت. . (وزارت مسکن وشهرسازی ،1384)

راهکارهای جهت ساماندهی و احیای بافت فرسوده
نمودار زیر وضعیت وپیوندهای احیای بافتهای قدیمی وفرسوده مراکز شهری را با راهکارهای مختلف نشان میدهد

نمودار 1- راهکارهای احیای بافت فرسوده شهری
در نمودار فوق مشاهده میکنیم که به منظور احیا ومرمت شهری سه راهکار مستقل و یا ترکیبی قابل اجرایند. در این راهکارهها علیرغم این که هدف، احیا و مرمت شهری است، اما تاکید هر راهکار نمایانگر بینش کارشناسان ومسئولان امور شهری است، حال اینکه کدام راهکار ومجموعه ای از راهکارها برگزیده شود، به عوامل زیادی مانند وضعیت اجتماعی-اقتصادی وکالبدی، سیاستگذاریهای کلان شهرسازی واندیشه دستاندرکاران، چه مسئولان و چه کارشناسان شهری است.

2-5- تعریف بهسازی
بهسازی، بهبود بخشیدن به وضعیت بافت و عناصر درونی آنست و مجموعه اقداماتی را شامل میگردد که در زمینه کالبدی همنواخت با الگوی اولیه به حفظ و نگهداری بافت و عناصر آن میپردازد ودر زمینه غیر کالبدی به رونق بخشی حیات درونی آن کمک میکند .بستر مداخله میتواند بافت شهری ،فضای شهری، مجموعه ها و بناها را به تنهایی ویا در مجموع شامل گردد. در اینگونه مداخله حد وفاداری به گذشته اصل بوده و با حفاظت کامل از هر آنچه وجود دارد، مفهوم میابد.به سبب گستردگی دامنه اقدامات مرتبط به بهسازی،این اقدامات در دودسته جای داده شده است :یکی مجموعه اقداماتی که قبل از ورود خدشه به بافت وعناصر آن تبدیل میشود ودیگری مجموعه اقداماتی که پس از وارد آمدن آسیب وخسارات در دستور کار قرار میگیرد.در این مداخله اصل بروفاداری به گذشته وحفظ آثارهویت بخش در آنهاست .فعالیت بهسازی با هدف استفاده از امکانات بالقوه وبالفعل موجود وتقویت جنبه های منفی صورت میپذیرد.به عبارت دیگر بهسازی شهری به مجموعه مداخله هائی از اصلاح وضع بناها ،فضاهاومحله ها ی شهری،براساس یک طرح جامع،هماهنگ که به نحوی حالت فرسودگی ورکود ورخوت رادر آنها از بین ببرد،گفته میشود.(حبیبی،36:1379)
بهسازی را میتوان نوعی برنامه ریزی جامع نیز به حساب آورد.بهسازی کمک به بهبود وضع شهرها ازجمله وضع کالبدی،اقتصادی،اجتماعی آنها وافزایش بنیه ی اقتصادی واجتماعی دربافتهای قدیم وجدید است،(شیعه1378 :120-121)
به مجموعه اقداماتی اطلاق میشود که با اندک تغییراتی در فعالیت و بدون مداخله ای چشمگیر در کالبد، موجبات افزایش عمر اثر را فراهم میگرداند. عمل بهسازی در معاصر کردن فضای گذشته نهفته است و نه در باز تولید فضای شهری گذشته (حبیبی ومقصودی، 1382، ص5).
آندسته از اقدامهایی که باکمترین هزینه ومداخله وفقط به منظور بهبود فضاها ومحیط زیست شهری(اصلاح معابر،اصلاح تاسیسیات زیربنایی،بهبود فضاهای مسکونی و غیره)درمقیاس بناها وبلوکها ومحله های شهری صورت میگیرد بهسازی نام دارد . (حبیبی 1381و ومقصودی، شماعی ، 1380 )
اقدامات بهسازی
اقدامات بهسازی به اشکال گوناگون انجام میگیرد که مهمترین آنها به شرح زیر است:
الف)بهبود بخشی
تقویت جنبه های مثبت واز بین بردن جنبه های منفی فضا است.این اقدام سعی در کاهش محدودیتها وکاستیها دارد.
ب)بازیافت
آندسته از اقداماتی که با کمترین مداخلات به ایجاد شرایط زیست بهینه درفضای شهری منجر میشود.بازیافت شامل اقداماتی است که شرط دوام وبقای فضای شهری را در محیط پیرامونش بیشتر کند ..بازیافت بدنبال رفع خطر وبازگرداندن حیات مجدد به کالبد وفضای شهری در کوتاه مدت با استفاده از شرایط موجود در فضاست.
ج)استحکام بخشی
به مجموعه کارهایی که موجب افزایش امنیت،قدرت واستحکام کالبد وفضا میشود ،اطلاق میگردد.هدف این افزایش دوام ویکپارچگی در ساختار فضایی شهر است.
د:مراقبت وحمایت:
اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از خطرات احتمالی را مراقبت گویند که بازرسی وبازبینی منظم ،نگهداری ،تعمیر ،مطالعه انواع دگرگونیها ی کالبدی،اجتماعی،اقتصادی وشناخت خطرات وآسیبها ی ناشی از فرسودگی ورکود رانیز شامل میشود.
حمایت در برگیرنده مجموعه اقداماتی مانند تهیه وتدوین قوانین ،جلب حمایتهای دولتی وتعیین حوزه های حفاظتی است.
ه-رونق بخشی
منظور از رونق وتجدید حیات کالبد وفضای شهری است.
و- حفاظت:
حفاظت شامل بازبینی منظم ورفع اشکالات در عملکرد وفضاست.بعبارت دیگر ،به مجموعه اقدامهایی که در فضاهای کالبدی ارزشمند فرهنگی وتاریخی برای حفظ محیط بعنوان نشانه هویت یک کشور انجام میگیرد ،حفاظت گفته میشود .
پس میتوان گفت بهسازی شهری تنها به بهسازی کالبد وفیزیک شهر توجه ندارد،بلکه به اصلاح وتوانمند سازی ساختارهای کالبدی،اقتصادی واجتماعی شهر توجه همه جانبه دارد .براساس طرح جامع بهسازی میتوان حالت رکود وکمبود را از بین برد .در کل برنامه های بهسازی شهر شامل تحول وتکامل یا منطبق ساختن فضاها ومجموعه های شهری با استانداردهای قابل قبول است.
البته همانطوری که مشخص شد در بهسازی تنها سازماندهی نظام کالبدی نباید مدنظر باشد،بلکه باید شرایط اقتصادی-اجتماعی ،زیست محیطی،روحی –روانی وجامعه شناختی درکنار ساختار کالبدی مورد توجه قرار گیرد .بهسازی به مجموعه ی فعالیت ها وشرایط زندگی در شهر یا روستا می انجامد وهویت واصالت شهر را حفظ میکند اطلاق میشود.
بهسازی بصورت فردی واجتماعی به منظور افزایش رفاه اجتماعی از راه افزایش کیفیت روحی-روانی شهروندان توسط آموزش ،یکی از مهمترین مسائل مورد توجه در بهسازی شهری است .همچنین در بهسازی شهری باید به بهداشت وسلامت روحی وجسمی شهروندان از نظر زیستی توجه شود.

2-6- نوسازی:
اقداماتی در جهت با‍‍زگرداندن حیات مجدد به بنا یا فضا و احیا با تأکید بر تغییر شکل فضا یا مجموعه شهری نوسازی نامیده میشود. این اقدام در جهت انطباق و به روز کردن سازمان کالبدی-فضایی با نیازهای امروزی است (فلامکی،1375،ص34).
نوسازی بازآفرینی هستیها ومعاصر سازی بافت وعناصر درونی آنرا با حفظ ماهیتهای شکلی(درابعاد کالبدی)وهمنواخت با موازین نوین را(در ابعاد غیر کالبدی) در دستور کار دارد.بستر مداخله میتواند بافت شهری،فضای شهری،مجموعه ها وبناها به تنهایی ویا در مجموع باشد.در نوسازی وفاداری به گذشته در صورت خدشه دار نشدن ارزشهای کهن (چه فنون نوین بکار گرفته شود یانه )مجاز میباشد.
(در این مداخله حد وفا داری به گذشته از انعطاف پذیریی بیشتری برخوردار است وبرحسب مورد از مداخله اندک تا تغییر را میتوان شامل شد.فعالیت نوسازی با هدف افزایش کارایی ،بهره وری وباز گرداندن حیات شهری به بافت میباشد.)
نوسازی بازگرداندن حیات مجدد به بنا یا فضا واحیا با تاکید برتغییر شکل فضا یا مجموعه شهری است. نوسازی انطباق وبروز کردن سازمان کالبدی-فضایی با نیازهای امروزی است.نوسازی شهری کاری مداوم است که در پی فرسودگی وتخریب نسبی فضای شهری در روند شهر سازی شهرها از گذشته تا حال صورت میگرفته است.بطوریکه شهرهای جدید هم از این اقدام برکنار نیستند ،اما این اقدام اساسا در شهرهای قدیمی یا بناها وفضاهای در حال تخریب بیشتر صورت میگیرد.تغییر وتحول ونوسازی فضاهای زیستی انسان در طول تاریخ سبب شده اشکال زندگی وتمدن شهری به این اندازه رشد وتوسعه یابد .
در تجربه مغرب زمین اقدامات نوسازی وبهسازی به سه صورت تحقق یافته است: (توسلی،85 :1379 )
الف)نوسازی کامل
ب)بهسازی کامل
ج)نوسازی همراه با بهسازی .
در مورد نخست در مرحله مطالعات شهرسازی،پس از اینکه بنا یا بناهایی را فرسوده وتخریب شدنی تشخیص دادند،آنها را پاکسازی میکنند.مکان آنها بصورت زمینی برای نوسازی کامل آماده میشود.
درمورد دوم ،در بناها های قدیمی یا نیمه قدیمی واجد ارزش مرمت که این خود در روند مطالعات شهری تعریف میشود ،بهسازی کامل صورت میگیرد.یعنی ترکیب بیرونی بنا که روبه فضای شهری (خیابان یا میدان)است،حفظ،احیا واصلاح میشود وفضاهای داخلی مطابق نیازهای روز برای استقرارفعالیتهای نو،اصلاح وتکمیل میشوند.تاسیسات وتجهیزات آنهم تغییر میابند.
مورد سوم،جامع موارد اول ودوم است .برای مثال ،در بنایی سه طبقه با تمام ویژگیهایی که درقالب مورد دوم شمرده شده ،بهسازی کامل ،البته به منظور سازگاری وهماهنگی براساس آنچه قواعد ومعیارهای طراحی شهری تعیین میکنند ،صورت میپذیرد.در صورتی که بنا از نظر ساختمانی توانایی داشته باشد،پیشنهاد میشود دو طبقه برآن افزوده شود .این امر فقط جنبه کالبدی ندارد ،بلکه با اقتصاد زمین نیز ارتباط دارد که در کشور ماهم متداول شده است.(توسلی،85:1379)

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله   155 صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید

دانلود مقاله بررسی ارتباط بین میزان رضایت زناشویی والدین

اختصاصی از یاری فایل دانلود مقاله بررسی ارتباط بین میزان رضایت زناشویی والدین دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

بررسی ارتباط بین میزان رضایت زناشویی والدین و میزان افسردگی کودکان آنها
مقدمه :
افسردگی یکی از اختلالات روانی است که بین کودکان و نوجوانان نیز شایع است. تشخیص افسردگی در کودکان و نوجوانان موضوعی بالنسبه تازه است.
طبق نظریه فروید و پیروان او، افسردگی مربوط است به کشمکش های وجدان اخلاقی (سوپرایگوی ) رشد یافته و چون طبق نظریه آنها رشد ایگو تا نوجوانی کامل نیست، افسردگی واقعی در کودکان نمی تواند وجود داشته باشد.
چون کودکان همواره در حال رشد و تغییرات بدنی و روانی هستند ارزیابی مفهوم یا اثرات درازمدت رفتارهای افسردگی و سایر مسائل رفتاری مشکل است.
اکنون این توافق بالنسبه کلی وجود دارد که کودکان نیز ممکن ست مانند بزرگسالان افسرده شوند اکثر متخصصان بالینی نیز موافق اند که نشانه های افسردگی در گروههای سنی تغییر می کند. فرد 6 تا 8 ساله افسرده احساس غم، بیچاره گی و شاید ناامیدی می کند. خصوصیات فرد افسرده، 8 تا 15 ساله عبارت اند از افکار منفی دربارة اعتماد به نفس و فرد 13 تا 15 ساله می تواند به عنوان کسی که احساس گناه
می کند توصیف شود (آزاد، 1374).
پژهشگران به رابطه بین افسردگی و عوامل زیستی، شناختی، اجتماعی و ...
پی برده اند و یکی از مهمترین اینها رابطه بین خانواده و افسردگی فرزندان می باشد. خانواده نهادی است که همه ِ نهادهای دیگر با آن ارتباط دارد و به حق شایسته است که بیش از اینها درباره ی خانواده تحقیق کنیم.
براون و همکارانش (1978) معتقدند که میزان آسیب پذیری در مقابل افسردگی به عنوان بخشی از عوامل مرتبط با خانواده می باشد.
سعادتمند (1376) در پژوهش خود به وجود رابطه بین کارآیی خانواده و ابتلاء فرزندان به اضطراب، اختلال خام، کارکرد اجتماعی و افسردگی پی برده است. مشکلات خانواده شکلهای مختلفی دارد که یکی از این مشکلات نارضایتی زناشویی می باشد که به شکل تعارضات بین والدین خود را نشان می دهد.
کیفیت رابطه زناشویی والدین، عاملی مهم در ایجاد و تشدید اختلاف عاطفی یا رفتاری کودک است. بچه های والدین که ازدواج شان با نزاع، تنش، نارضایتی متقابل، انتقاد، خصومت و فقدان گرمی و صمیمت قرین باشد احتمالاً بیشتر آشفته و رنجیده خاطر می شوند. حقیقت این است که فرزندان والدین جدا شده از هم، به وضوح مسائل و آشفتگی های بیشتری دارند (هترینگتون، 1982).
برخی مطالعات نشان می دهد که موفقیت و همدلی در رابطه زناشویی ، لیاقت و کارآیی فرزندان را افزایش می دهد.
پژهشگر در پژوهش حاضر به دنبال یافتن رابطه بین رضایت زناشویی والدین و افسردگی فرزندان می باشد که اگر چنین رابطه ای موجود باشد امیدوارم در
پژوهش های دیگر عوامل مرتبط با رضایت زناشویی بررسی گردیده و از این طریق راهکارهایی برای رضامند کردن والدین ارائه گردد و در ضمن از میزان ابتلاء فرزندان به افسردگی کم شده و قدمی در جهت بهداشت روانی جامعه برداشته شود.

بیان مسئله :
افسردگی یکی از رایج ترین انواع ناراحتی های روانی است، به حدی این بیماری شایع است که می توان آن را با سرماخوردگی در میان ناراحتی جسمی مقایسه کرد. در هر لحظه از زمان پانزده تا بیست درصد افراد جامعه ممکن است عوارض و نشانه های مختلف افسردگی را از خود نشان دهند.
حداقل دوازده درصد از جمعیّت کشورهای پیشرفته در طی عمر خود برای معالجه علائم افسردگی به متخصصان روانی مراجعه می کنند (مهربان، 1373).
عوامل متعددی در ایجاد افسردگی نقش ایفاء می کنند که یکی از این عوامل خانواده می باشد. خانواده به عنوان اولین محیط شکل گیری شخصیت انسان از اهمیت زیادی برخوردار است، به خصوص اینکه رابطه والدین بر رشد سالم و متعالی عاطفی روانی تأثیر زیادی می توان داشته باشد.
چندین مقاله نظری و تعدد گزارش های روانی در زمینه ارتباط بین کارکرد خانواده و شروع اختلالات خلقی، بخصوص اختلالات افسردگی اساسی وجود دارد (کاپلان، 1994).
با توجه به اینکه برای پیشگیری از ناراحتی های روانی بایستی عوامل وابسته به آن ناراحتی را شناسایی نمود و از آنجا که نتایج پژوهش های زیادی نشان می دهد که بسیاری از نارحتی های عاطفی و روانی فرزندان با کیفیت زناشویی مرتبط است لذا پژوهش حاضر در صدد بررسی ارتباط بین میزان رضایت زناشویی والدین و میزان افسردگی کودکان آنها است (ترجمه پورافکاری، 1376).

اهداف پژوهش:
با توجه به اینکه خانواده اولین پایه گذار شخصیت و ارزشهای معیارهای فکری است که نقش مهمی در تعیین سرنوشت و سبک و خط مشی زندگی آینده فرد را دارد و اخلاق و صحت و سلامتی روانی فرد تا حدود بسیار درگرو آن است و از آنجا که خانواده یک واحد اجتماعی است که ارزش ها و معیارهای اجتماعی از طریق آن به کودک منتقل می شود. هدف کلی این پژوهش بررسی رابطه بین میزان رضایت زناشویی والدین و افسردگی کودکان آنها در جامعه انتخابی دانش آموزان مقطع تحصیلی راهنمایی منطقه پنج تهران می باشد و اهداف جزئی آن نیز عبارتند از :
1- شناخت روابط بین میزان رضایت زناشویی پدران و میزان افسردگی فرزندان دختر مقطع راهنمایی آنها
2- شناخت روابط بین میزان رضایت زناشویی مادران و میزان افسردگی فرزندان دختر مقطع راهنمایی آنها

فرضیه پژوهش :
1- بین میزان رضایت زناشویی پدران و میزان افسردگی فرزندان دختر آنها رابطه ای وجود دارد.
2- بین میزان رضایت زناشویی مادران و میزان افسردگی فرزندان دختر آنها رابطه ای وجود دارد.

تعیین متغیر متغیر مستقل : میزان رضایت زناشویی
متغیر وابسته : افسردگی کودکان
تعاریف متغیرها :
رضایت زناشویی :
از دیدگاههای مختلفی تعریف شده که با هم متفاوت هستند. سلیمانیان به نقل از وینچ و همکاران (1986) رضایت زناشوی را انطباق بین وضعیتی که وجود دارد و وضعیتی که مورد انتظار است تعریف می کند. بنابراین تعریف رضایت مندی از زناشویی بستگی زیادی به نوع تفکرات فرد دارد. یعنی رضایت مندی تابع نگرش ها و انتظارات فرد است.
سلیمانیان (1373) به نقل از هاکینز (1987) رضایت از زناشویی را چنین تعریف می کند: احساسات عینی از خشنودی، رضایت و لذت از تجربه توس زن یا شوهر موقعی که همه جنبه های ازدواج شان را در نظر می گیرند.

افسردگی :
افسردگی اصطلاحی است که به مجموعه رفتارهایی اطلاق می شود که عناصر مشخص آن کندی حرکت و کلام، گریه کردن، غمگینی، فقدان پاسخ های شاد، خود کم بینی ، فقدان علاقه ، کم ارزشی، بی خوابی، بی اشتهایی، خلق افسرده، بازداری از عمل و بازداری از تفکر است (احمدی، 1368).

تعریف عملیاتی متغیرها
در این پژوهش رضایت زناشویی به متغیر مستقل عبارت است از نمرة حاصله از فرم 47 سؤالی پرسشنامه رضایت زناشویی ENRICH.
افسردگی به عنوان متغیر وابسته عبارت است از نمرة حاصله از پرسشنامة افسردگی کودکان و نوجوانان.

فصــل دوم
«گسترۀ نظری مسئله مورد بررسی»
و
«سوابق پژوهش»

سابقه پژوهش :
خانواده : شاید بتوان ادعا کرد که خانواده اولین نهاد اجتماعی است که بر اساس نیاز بشر بوجود آمده است، همچنین پایدارترین نهاد اجتماعی است که در طول تاریخ تحولات و تغییرات اجتماعی خود را حفظ کرده است. خانواده هنوز به عنوان یک نهاد آموزشی، اقتصادی، عاطفی، اجتماعی، اهمیت خود را دارا می باشد(فرجاد، 1372).
خانواده مانند هر نظام اجتماعی دیگر نیازهای اولیه ای دارد. از جملة این نیازها می توان به این موارد اشاره کرد:
- احساس امنیت فیزیکی
- احساس صمیمیت و وابستگی
- احساس مسئولیت
- نیاز به انگیزه
- نیاز به شادی
- نیاز به تأیید و تصدیق و
- نیازهای روحی و معنوی.
خانواده همچنین به پدر و مادری احتیاج دارد که به برقراری یک رابطه سالم با هم و فرزندان متعهد باشند و آنقدر احساس امنیت کنند تا بتوانند فرزندان خود را به دور از آسیبها بزرگ کنند (براد شاو، ترجمه قرچه داغی، 1372).
خانه و خانواده مکانی است که کودک با تمامی تجربه های دیگر لحظه های اجتماعی و زندگی خود بدان بازمی گردد، آسایشگاهی که در آن جامعه افتخارات و موفقیّت هایش را به نمایش می گذارد. در آنجا او به دنبال مداوا و مرهمی برای تألمات، شکست ها، جراحات و زخم های وارد برخود می گردد تا آلام خود را تسکین دهد (نوابی نژاد، 1377).
حساسیت روانی کودک، انعطاف او، مخصوصاً تجمع هر اثر خارجی که بر وی وارد می شود در جزء ناآگاه وجدانش اثر اولیه خانواده را پایاتر می سازد. در این زمینه باز هم آثار بسیاری پدید می آید که بر تأثیر تربیت در خانواده و مخصوصاً نقش حساس مادر دلالت دارد.
حتی کارلسون خرسندی فرزندان را به هنگام ازدواج متأثر از خرسندی والدین آنان در خانواده می دانست. همچنان که درست در همین مضمون، کوترل و برگس سعادت فرزندان را در زندگی زناشویی از سعادت والدین در خانواده متأثر می دانند (ساروخانی، 1370).
اهمیّت خانواده در رشد و سلامت اعضاء بیشتر از آن چیزی که بتوان در این مختصر بیان نمود، لذا در این جا بطور اجمال به بررسی نقطه شروع خانواده یعنی ازدواج می پردازیم.

اهمیّت خانواده و ازدواج:
ازدواج عملی است که پیوند دو جنس مخالف را بر پایه روابط پایای جنسی، موجب می شود. بنابراین، رابطه دو فرد از یک جنس چه بطور موقت و چه به طور دایم ازدواج خوانده نمی شود. از سوی دیگر در تعریف ازدواج، روابط جسمانی بین دو انسان از دو جنس مخالف به خودی خود کافی به نظر نمی رسد، چه ازدواج مستلزم انعقاد قراردادی اجتماعی است که مشروعیت روابط جسمانی را موجب می گردد. به بیان دیگر، در راه تحقق ازدواج باید شاهد تصویب جامعه ینز باشیم (ساروخانی، 1370).
در تمام فرهنگ ها و ادیان، ازدواج و خانواده امری لازم و ضروری برای حفظ بقاء جامعه و حفظ تعادل روانی و سلامت افراد آن شمرده می شود. لذا هر گونه اختلال در نظام خانواده و ایجاد جو تشنج در روابط زن و شوهر موجب آسیب به اعضای آن می شود.
استون (1993) نشان داد کودکانی که در خانواده های دارای تعارض بزرگ شده اند، دارای نگرشهای منفی نسبت به تشکیل خانواده هستند. نلسون و الیسون (1992) طی یک بررسی به این نتیجه رسیدند که فرزندان خانواده های دارای تعارض در کسب صمیمیت و هویت در دوران جوانی و نوجوانی دچار اختلال می شوند. یافته های فوق بیانگر اهمیّت خانواده می باشد.

عناصر و اهداف ازدواج:
مصلحتی (1379) بیان می کند که عده از از روان شناسان از جمله فروید، معتقدند که ازدواج در گذشته متضمن پنج عصر یا عامل بوده است. این عوامل هنوز کم و بیش، بویژه در اجتماع ما، از جمله معیارهای اساسی زناشویی می باشند که این عوامل
عبارتند از :

1- عامل اجتماعی ازدواج :
از آنجا که ازدواج یک پدیده اجتماعی است. بنابراین تنها اجتماع می تواند همواره بر آن نظارت نماید و مصالح مورد علاقه زن و مرد را که مورد تأیید مقررات اجتماعی و قانونی نیز هست را در هر ازدواجی در نظر بگیرد. بدون تردید اگر نظارت و کنترل جامعه نبود، زناشویی به تدریج جنبه فردی و خصوصی به خود می گرفت و تنها عنصر حکم فرمای آن، تمایلات غریزی و جنسی و میل طرفین می گردید.
جامعه از ازدواج اهدافی مستحکم و منطقی را خواستار است، به عبارت دیگر خواستار تولیدمثل، بقای نسل، پرورش و تربیت نونهالان، ایجاد آرامش و تعادل روانی و کمال شخصیت و خلاصه خواستار تشکیل خانواده و سازمانی است که یار و مددکار افراد سالم جامعة فردا باشد(مصلحتی، 1379).

2- عامل اقتصادی ازدواج:
یعنی قبول تأمین احتیاجات زن بوسیله شوهر، یا شوهر بوسیله زن. در جامعه ی ما عموماً چه از نظر حقوقی و چه از نظر عرف و عادت، تأمین معاش و زندگی زن، به عهده مرد است. خودداری مرد از پرداخت هزینه زندگی در فقه اسلامی و حقوق مدنی ما می تواند علت و دلیل کافی برای طلاق باشد. لیکن جوامعی نیز وجود دارند که در آنها تأمین معاش به عهده زن است.

3- عامل جنسی ازدواج
یعنی اجازه داشتن روابط جنسی مرتب زن و مرد با یکدیگر. در حقیقت شاید بتوان گفت که بدون این عامل اساسی و ثابت زناشویی فاقد هرگونه مفهوم واقعی و زیستی است. انسان دارای مجموعه ای از نیازها و غرائز است که عدم ارضاء ویا نقص در ارضای هر کدام از این غرائز ایجاد تزلزل در شخصیت را موجب می گردد. یکی از نیرومندترین غرائز انسان غریزه جنسی است که در اثر ازدواج تأمین این نیاز در مسیر طبیعی و سالم قرار می گیرد و زن و مرد را از انحراف و گناه مصون می دارد. شاید به همین علت است که رسول خدا (ص) می فرماید: «هر کس که ازدواج کرد نصف دینش را حفظ کرد»(نوابی نژاد، 1377).

4- عامل زیستی ازدواج :
یکی از موضوعات مهمی که در ازدواج دختر و پسر مطرح است و از ثمرات بزرگ ازدواج شمرده می شود مسئله تولید مثل و بقای نسل است که از اهداف اساسی ازدواج محسوب می شود. به بیان دیگر تولید انسان هایی که نیازمند تربیت و پرورش صحیح هستند. وجود فرزندان باعث گرمی، پویایی و صفای کانون خانوادگی و انگیزه ای برای دوام زندگی و احتمالاً تخفیف در درگیریهای زن وشوهر است. رسول خدا(ص) در همین زمینه می فرماید: « تزویج کنید تا صاحب فرزند شوید و بر شمار شما افزوده شود، زیرا من در قیامت با امت های دیگر به وسیلة کثرت شما مباهات می کنم» (نوابی نژاد، 1377).

5- عامل روانی ازدواج :
یعنی جلب رضایت و تمایل طرفین یا خانواده طرفین، که رکن اساسی هر زناشویی به شمار می رود. یکی دیگر از هدفهای ازدواج تکمیل و تکامل است. هیچ انسانی به تنهایی کامل نیست.
دختران و پسران جوان پس از دوران بلوغ و نوجوانی ضمن آنکه در صدد رسیدن به استقلال فکری هستند برای جبران نواقص خود و تأمین نیازهای بی شمار خویش به سوی ازدواج سوق داده می شوند وبا گزینش همسری شایسته موجبات رشد و تکامل خویش را فراهم می کنند. در زندگی زناشویی زن و مرد از تشویق ها و حمایت ها و رهنمودها و کمکهای یکدیگر بهره مند می گردند و در مسائل و مشکلات زندگی از تعاون و همکاریهای همسر خویش استمداد می جویند. پس از ازدواج برای انسان نوعی کمال محسوب می شود. (نوابی نژاد، 1377)
بعد از ازدواج دوام و سلامت خانواده به عوامل زیادی بستگی دارد و یکی از مهمترین عوامل رضایت زن و شوهر از زندگی زناشویی شان می باشد.

رضایت زناشویی:
الیس (1982) به نقل از سلیمانیان (1373) می نویسد: طرق مختلفی برای تعریف رضایت زناشویی وجود دارد که یکی از بهترین تعاریف توسط هاکینز انجام گرفته. وی رضایت زناشویی را چنین تعریف می کند:« احساسات عینی از خشنودی، رضایت و لذت تجربه شده توسط زن یا شوهر موقعی که همه جنبه های ازدواجشان را در نظر
می گیرند». اساساً اگر رضامندی زناشویی حاصل مبادله رفتارهای پاداش بخش باشد، عدم رضامندی فقط هنگامی خواهد بود که دو شریک از چیزی رنج ببرند.
به نظر السون سه زمینه کلی رضایت مندی وجود دارد که با یکدیگر تداخل داشته و وابسته به یکدیگرند: رضایت افراد از ازدواجشان، رضایت از زندگی خانوادگی و رضایت کلی از زندگی بعضی از محققین (مانند واتین و لی یاد ، 1997؛ سیلورمن، 1978) معتقدند که هر گاه خانواده بتواند کارکردهایی را که از آن مورد انتظار است خوب انجام دهد، نشانگر رضایت اعضای آن می باشد. این کارکردها که در غالب وظایف اعضای خانواده مطرح می شود به شرح زیر است.
1- کنترل و تنظیم روابط جنسی و مشروعیت بخشیدن به آن
2- بقای نسل و تولید مثل
3- تأمین نیازهای جسمانی انسان مانند غذا، مسکن، لباس و غیره
4- تأمین نیازهای روانی و عاطفی افراد خانواده
5- مشارکت در تولید بهبود وضع اجتماعی و اقتصادی (محلوجی، 1371)
ساعتچی (1365) به نقل از «گانت و موئر» اظهار می دارد که برای بقاء خانواده و ایجاد رضایت از زندگی زناشویی شرایط زیر لازم است.
1- اعتقاد به اینکه ازدواج یک تعهد طولانی مدت و خانواده یک نهاد مقدس است.
2- داشتن گرایش یا طرز تلقی مثبت به همسر.
3- توافق در مورد هدف کلی زندگی.
از دهه 1950 پژوهشگران عوامل مؤثر بر رضایت زناشویی را بررسی کردند و هر کس با توجه با نگرش خاص خود و یا نتایج پژوهشهایش، عواملی را برای رضایت زناشویی بیان می کند. هم اکنون به بررسی مهمترین این عاملها می پردازیم.

عوامل مؤثر بر رضایت زناشویی
1- ابراز محبت و عشق زوجین به یکدیگر:
اساس شیدایی اوایل ازدواج به مرور می تواند به عشقی بالغانه تبدیل شود. زن می تواند از گفتن «دوستت دارم» و شوهر از شنیدن آن لذت ببرند، زیرا محبت و جذابیت متقابل دریافت صمیمیت، وفاداری، اعتماد و دوستی به هم گره خورده، عشق قویتر و عمیق تری را پایه گذاری می کند.(بک 1988، ترجمه قارچه داغی، 1376).
آنچه در ازدواجهای پریشان وجود ندارد ابراز محبت و صمیمیت است. زن و شوهر که دلیل ابراز خشم خود را درک نمی کنند در مراودت خود به جایی می رسند که هر دو یا دست کم یکی از آنها به این نتیجه می رسند که به قدر کافی مورد عشق و محبت همسر خود قرار ندارند (بلاچ، ترجمه قراچه داغی، 1370) .

2- احترام به همسر:
تاجیک اسماعیلی (1377) در رابطه با نقش های شوهر می نویسد: مرد بایستی به همسر خود، بخصوص در حضور دیگران احترام بگذارد، این احترام باید توأم با صمیمیت و مهربانی باشد. زن نیازمند دریافت محبت و احترام از شوهر است ، به ویژه هنگامی که در حضور دوستان و آشنایان قرار داشته باشد. این امر باعث می شود که زن از داشتن شوهر احساس افتخار و سربلندی کند و این احساس، شوق او را به زندگی زناشویی و آمادگی وی را برای گذشت و بردباری در برابر محرومیت ها و سختی های احتمالی بیشتر کند.
در پژوهشی که توسط میشل (1971) به نقل از موسوی (1375) در سه کشور امریکا، فرانسه، شوروی انجام شد، به این نتیجه رسید که 70 تا 90 درصد زنان احترام متقابل را مهمترین مسئله در رضایت زناشویی می دانند.

3- رابطه جنسی :
پژوهشها نشان می دهد که مسائل جنسی از لحاظ اهمّیت در ردیف مسائل درجه اول یک زندگی زناشویی قرار دارند و سازگاری درروابط جنسی از مهمترین علل خوشبختی زندگی زناشویی است به طوری که اگر این روابط ارضاء کننده و کامل نباشد منجر به ناراحتی شدید، اختلافات و حتی از هم پاشیدگی خانواده می شود (میلانی فر، 1370).
نجاتی (1376) در این خصوص بیان می دارد، در ابتدای ازدواج زوجین جهت بهبود، شناخت و اصلاح روابط جنسی خود باید در مورد توقعات، رفتار و ارزشها با هم گفتگو کنند. گفتگو به منظور بهبود روابط جنسی بسیار سازنده است چون از نحوه بینش یکدیگر آگاه شده و می توانند به طور مطلوب رضایت خاطر هم را فراهم کنند.
در تحقیقی که توسط کوپر و استولنبرگ (1987) انجام شد، یک برنامه آگاه سازی در خصوص ارتباط اجتماعی در رابطه با غنی ساختن رابطه جنسی بین زوج ها اجرا شد که نتایج نشان داد افزایش اطلاعات در خصوص روابط جنسی موجب افزایش رضایت زناشویی می گردد.
راف (1985) به این نتیجه رسید که بین زنان و مردان در رضایت از زناشویی تفاوت وجود دارد و همچنین بین رضایت از زناشویی به طور کلی و رضایت جنسی در مردان از ظاهر جسمی همسر ارتباط معنادار وجود دارد. امّا در زنان روابط جنسی با ارتباط عاطفی و محبت نزدیکی دارد.

4- مسائل اقتصادی و اجتماعی :
کارشناسان خانواده توصیه می کنند که خانواده دختر و پسر از نظر طبقه و وضع اقتصادی ـ اجتماعی مشابه باشند تا سازگاری بیشتری را در کنار هم تجربه کنند
(نوابی نژاد 1377) .
مسائل مربوط به دخل و خرج هم اغلب موجبات اختلاف زن و شوهر را فراهم
می سازد. وضعیت اقتصادی نامناسب، درآمد کم، عدم برنامه ریزی و ولخرجی
می تواند منجر به نارضایتی از زندگی شود. اگر چه ثبات مالی و پولی نمی تواند عامل رضایت از زناشویی شود، اما فقر می تواند موجب به وجود آمدن مشکلات فراوان در زندگی زناشویی گردد (فرجاد، 1372) .

5- ارتباط با اقوام و اطرافیان
وابستگی های عاطفی زن و شوهر به خانواده های خود می تواند بر روابط زناشویی تأثیر سوء بگذارد. در بسیاری از موارد، توجه زیاد زن و شوهر به پدر و مادر اسباب تکدر خاطر دیگری را فراهم می سازد(بک 1988، ترجمه قراچه داغی، 1376).
والدین حتی اگر دخالت ظاهری نکنند به طور غیرمستقیم در زندگی فرزندشان مؤثر می باشند، چرا که افکار زن و شوهر شخصیت شان تحت تأثیر افکار والدین شان شکل گرفته است، و هر دو همان رفتاری را با همدیگر می کنند که از پدر و مادرشان گرفته اند. نقش خانواده اصلی بعد از ازدواج به قدری قوی است که وقتی دو نفر به هم پیوند زناشویی می بندد در واقع والدین پسر و والدین دختر همه در تمام ابعاد و اوضاع و شرایط زندگی زوج جدید حضور دارند (ثنایی، 1379).

6- مسائل ارزشی، عقیدتی و مذهبی:
همسانی میان زن و شوهر از نظر مذهبی، سبب جذب و وابستگی هر چه بیشتر زن و شوهر و استواری پیوند زناشویی شان می باشد و برعکس ناهمسانی سبب و سرچشمة کشمکشهای خانوادگی است. ناهماهنگی مذهبی علاوه بر ایجاد اختلاف بین زن و شوهر مشکلاتی بسیار را نیز در روابط ایشان با والدین همسرشان ایجاد می کنند (ساروخانی، 1370).
روان شناسان ، ازدواج دو نفر از مذاهب مختلف را کار غیرعاقلانه ای می دانند. بعلاوه تربیت کودکان بسیار مؤثر از نگرش مذهبی زوجین است. اگر هر کدام پای بند به عقاید خود باشند، تلاش در تربیت کودکان مبتنی بر اندیشه دین خود خواهند داشت و این امر سبب بروز اختلافات خانوادگی می شود (شاملو، 1376).

علل نارضایتی از زناشویی:
هیچ زوجی وجود ندارد که برای خوشبختی ازدواج نکند و هیچ تشکیل خانواده ای به قصد جدایی شروع نمی شود. اما چه عواملی موجب به وجود آمدن مشکلات در خانواده و نارضایتی از زناشویی می شوند؟
نارضایتی از زناشویی یک پدیده واحد که در اثر یک عامل ایجاد شود نمی باشد بلکه در بوجود آمدن آن عوامل متعددی دخیل هستند و عوامل چندگانه ای در آن نقش دارند. نکته حائز اهمیت این است که بسیاری از زوج ها با وجود مشکلات موجود به دلایل مختلف به زندگی پر استرس خود ادامه می دهند و این امر موجب افزایش در آمار افراد ناراضی از زندگی زناشویی می گردد. در جامعه ایران کنونی به علت عوامل اقتصادی و اجتماعی مانند مهریه های سنگین و نگرش منفی جامعه نسبت به طلاق، زوجهای فراوانی می باشند که با وجود نارضایتی از زندگی زناشویی به زندگی خود ادامه می دهند (وکیلی، 1373).
فرجاد (1372) عوامل مؤثر در ناپایداری ازدواج را به شرح زیر نشان داده است:
1- فقر اقتصادی
2- کم سالی زن و مرد
3- بی فرزندی و کم فرزندی
4- رشد صنعت و شهرنشینی
5- فرهنگ و مذهب متفاوت
6- استقلال مالی زن
7- اختلالات روحی و روانی و اعتیاد.
بنابراین به وجود آمدن نارضایتی از زناشویی هم از عواملی بیرونی و هم از عوامل درونی ناشی می شود.
روانکاوان علل مشکلات را در تعارض های ناخودآگاه می داند و روان شناسان رفتارگرا بیشتر بر روی عواملی محیطی و بیرونی تأکید دارند. از طرف دیگر شناخت گرایان معتقد به این نظریه هستند که به جای حوادث بیرونی افکار و طرز تلقی فرد است که رفتار او را شکل می دهد (بک، آرول. تی ، ترجمه قراچه داغی 1376).
بطور کلی وقتی که به ادبیات تحقیق زناشویی توجه می کنیم عوامل فراوانی در نارضایتی زوجین نقش دارند که در اینجا به چند عامل مهم اشاره می کنیم.
1- عشق رمانتیک:
به عنوان یک عامل نارضایتی در سالهای اخیر در بسیاری از تحقیقات مورد توجه قرار گرفته است. انتظارات بسیار و بی نقص از زوج مقابل در ازدواج، یکی از پدیده هایی است که موجب دلسردی زن و شوهر از زندگی آنان می شود (مالاچ پینز، 1996) .
این حالت امید و انتظار بیش از حد، این توانایی را دارد که قدرت درک و بینش زوج ها را از بین ببرد و موجب تحلیل رفتگی زناشویی می شود یعنی در همان حالت عشق ایده آل و رمانتیک با واقعیات زندگی برخورد می کند و پذیرش واقعیت برای او غیرقابل قبول است.

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله  69  صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید

دانلود مقاله تحلیل محتوای مقالات سیاسی دو روزنامه کیهان و سلام در سال

اختصاصی از یاری فایل دانلود مقاله تحلیل محتوای مقالات سیاسی دو روزنامه کیهان و سلام در سال دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

پیشگفتار
به همراه گسترش وسایل ارتباط جمعی و گسترش سوادآموزی، نیروی تازه‌ای پای به صحنه گذاشته است که بدان افکار عمومی می گویند. این نیروی تازه که تجلی اراده و خواست مردم است، در تمام جهان به ویژه در کشورهای دارای نظامهای پارلمانی و مردمی نقش مهمی در شکل دادن به حوادث و رخدادهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، دارد و کمترل دولتی است که بتواند از رای سرپیچی کند و یا آن را به حساب نیاورد، این واقعیتی است که همراه با تحولات عظیمی که در جوامع بشری از جهت ارتباطی و تکنولوژیک، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در قرن بیستم رخ داده است.
افکار عمومی می تواند بر رفتار فردی، گروهی وسیاست دولت تاثیر بگذارد. بنابراین نقش افکار عمومی در عرصه های مختلف (علمی) پذیرفته شده است.
دانشمندان علوم سیاسی و تاریخ نویسان بیشتر به آن بخش از افکار عمومی علاقمند بوده اند که در زندگی سیاسی نقشی را ایفا کرده و یا می کند، براین مبنا آنها اساسا به افکار عمومی به عنوان تجلی افکار از جانب عموم مردم نگریسته اند که به دولت می رسد و دولت شرط عقل را در توجه به آنها می بیند.
ژان ژاک روسو، براین باور بود که همه قوانین در نهایت به افکار عمومی مبنی بوده است. و بیان آزادانه آن را سد اصلی در برابر حکومت استبدادی می دانست:
«جرمی بنتام» تاکید می کرد که قانونگذاران نمی توانند وجود افکار عمومی را نادیده بگیرند. از این جهت شناخت افکار عمومی و ارزیابی آن و راههای نفوذ و تاثیر گذاری بر آن یکی از نیازهای اساسی تمام دولتها و سازمانهایی است که با مردم و افکار عمومی سروکار دارند، دولتها به شناخت افکار عمومی نیازمندند تا بتوانند میزان حمایت مردم را از برنامه و سیاستهای خود ارزیابی کنند و تا حد ممکن مشارکت آنها را در کارها جلب کنند.
سازمانها و ارگانهائی که با افکار عمومی سروکار دارند (مانند، رادیو، تلویزیون، و مطبوعات) به این شناخت نیازمندند، زیرا بدون این شناخت نمی توانند با مردم ارتباط برقرار کنند و تاثیر لازم را بر افکار عمومی بگذارند و برد آن نفوذ کنند، می گویند ارزش یک جامعه به کیفیت افکار عمومی آن جامعه بستگی دارد، یا به عبارت دیگر هر جامعه شایسته همان افکار عمومی است که داراست. ارزش افکار عمومی در یک جامعه ارزش تمامی آن جامعه است. لذا هر تاثیری نفوذی بر این افکار بایستی مدنظر داشتن ارزشهای حاکم انجام شود، گسترش افکار عمومی در جامعه های قدیمی بسیار کند بوده است. و به همین نسبت از حدت و شدت و بالنتیجه تاثیرگذاری بی بهره مانده است. در جامعه های جدید با ورود وسایل ارتباط جمعی به عرصه زندگی و اشاعه سریع اخبار و انعکاس بلامانع و منازع رخدادهای اجتماعی، افکار عمومی نیز به ویژه از طریق مطبوعات و ادبیات و رادیو و تلویزیون گسترش می یابد.
از آنجا که مطبوعات افقها را وسیع می سازند، دیدگاهها و جهان نگریها را وسعت می‌بخشند، استعدادها را شکوفا می نمایند مردم را سرگرم می کنند، و فزون خواهی را در میان مردم رواج می دهند، بنابراین همکاری و مشارکت را در پیش مردم ایجاد می کنند، لذا از طریق این مشارکت می توان به اهمیت و نقش مطبوعات در شکل دهی و نفوذ بر افکار و عقاید مردم پی برد. مطبوعات را در مقایسه با سایر وسایل ارتباط جمعی باید بهترین و نافذترین وسیله تاثیر بر افکار عمومی و اقناع خواسته های گروههای مختلف اجتماعی دانست. مطبوعات می توانند افکار عمومی را در قالبهای دلخواه خود درآورد.و به آن شکل دهد. دولت را واژگون سازد. (ماجرای واترکیت که توسط روزنامه واشنگتن پست، افشا شد و به برکناری ریچارد نیکسون رئیس جمهور آمریکا منجر شد). و برروی کارآورد و بالاخره سازنده هر جامعه نو باشد.
این وسیله به قدرتمندترین وسیله ایجاد تفکر عمومی در قرون اخیر نیز هست. و چنانچه بتواند به رسالت حقیقی خود در تنویر افکار عمومی و آگاه ساختن آنها و قرار دادن اطلاعات صحیح به آنها عمل کند. می تواند بهترین نقش را در ساختن افکار عمومی سالم در جامعه ایفا کند، وقتی که وضع نامطلوب و یا یک کار غیرقانونی و خلاف از طریق مطبوات بر ملاء و افشا می‌شود، افکار عمومی علیه آن تهییج می گردد. و خواهان رسیدگی و پیگیری آن مورد و وضع خاصی می شود. و چونکه مطبوعات بازار انعکاس افکار سیاسی هستند، از طریق آنها عملکردها و خط مشی ها و هدفهای دولتها در معرض قضاوت و ارزیابی مردم قرار می گیرد و مفسران، موافقان، مخالفان و همچنین توده مردم، هر یک به رغم و سهم خود به اظهار نظر می پردازند، و از جمع بندی و یا تضارب افکار یک نظر کلی و واحد حاصل می شود. و حتی گاهی می بینم که مطالعه را روزنامه نگاران از واقعی نقل می کنند. و یا به ریشه یابی مساله ای می پردازند، در اماکن عمومی و یا تریبونهای مختلف و باشگاهها و کلاسهای درس نیز مردم به بحث درباره آن موضوع می پردازند و همه اینها تاثیر و نقشی است که مطبوعات در جهت دهی به افکار عمومی دارند.

مقدمه
امروزه پژوهشها و بررسی های ارتباطات جمعی بیشتر بر مبنای پیام های ارتباطی صورت می گیرند و مطالعات و تحقیقات در مورد وسایل ارتباطی صرفنظر از محتوای پیامها به سبب فرضی نمودار شدن نظریات مربوط به آنها هنوز مراحل مقدماتی را می‌گذرانند، و به همین دلیل مطالعات در تحقیقاتی که در زمینه مندرجات مطبوعات و محتوای برنامه های رادیویی و تلویزیونی و فیلمهای سینمایی صورت می گیرد از اهمیت و اعتبار خاصی برخوردار می باشند و در این میان پژوهشها و بررسی هائی که درباره محتوای مطبوعات انجام می شوند از اهمیت خاصی برخوردار می‌باشد.
ریشه تجزیه و تحلیل محتوا نیاز طبیعی انسان برای ادراک اطلاعات مربوط به محیط زندگی اجتماعی او بوده است و به همین دلیل قرنها پیش از آنکه تحت تاثیر نیازهای جدید علمی روشهای دقیق برای آن مشخص گردد به روش گوناگون مورد استفاده قرار می گرفته است.
بدون تردید از سالها قبل بر اثر فعالیتهای ادراکی و شعور انسانی تجزیه و تحلیل محتوا قلمرو خود را درزمینه مکالمات و مکاتبات پیدا کرده بود اما آنچه در تجزیه و تحلیل محتوا به عنوان یک اصل مدنظر قرار می گیرد این است که تجزیه و تحلیل منطقی – لغوی هر محصول لفظی باید افشاگر عقاید و یا رفتارها و گرفتارهای ذهنی گوینده آن باشد، بنابراین تجزیه و تحلیل محتوا از آغاز در قالب «منطق» ارتباط بین انسانها قرار می‌گیرد.
تحقیقی که پیش روی شماست، با استفاده از تکنیک تحلیل محتوای مقالات سیاسی دو روزنامه کیهان و سلام در سال 1377 می باشد.
روزنامه ها گاه چنان دارای قدرت اثرگذاری و ارتباطی می شوند که حکومتها بدان به مثابه ناظری هوشیار بر عملکردهای خود و نیز مردم آنها را به پلی پیوند دهنده بین آنها و حکومت قلمداد می کنند. انتصاب و مخابره رویدادها باید براساس مبنایی صورت گیرد و توجه به ارزشهای خبری نباید مورد غفلت قرار گیرد. زیرا بر اهمیت و حساسیت کار انتخاب کنندگان اخبار در تحریریه می افزاید.
بررسی و تجزیه و تحلیل میزان و ساختار پیامها و توجه به پروسه مبادله اطلاعات و اخبار امروزه، در جهان به عنوان یک شاخص پراهمیت برای وسایل ارتباط جمعی به شمار می رود، چرا که سعی و تلاش در راه تهیه و تدوین، پردازش و انتقال پیام و بخصوص میزان و ساختار آن نیازمند شناخت عملکردهای روزنامه ها و یافته و نتایج بررسی های تحلیلی و آماری است.
پژوهش در مطبوعات و توجه به روشهای علمی و شیوه های نوین تحقیقاتی همچون تحلیل محتوا و بررسی آماری، تصویری از واقعیتها را نمایان می سازد: که این امر نیز در تحلیل محتوای مطالب سیاسی در روزنامه سلام و کیهان قابل ملاحظه است.
در این تحقیق (پژوهش) سعی شده در فصل اول به بیان اهداف و اهمیت تحقیق، سوالات و فرضیه ها و به طور کلی به شرح طرح تحقیق می پردازیم:
فصل دوم، چارچوب نظری تحقیق را شامل می شود، در ابتدا به بررسی سیر تحولی مطبوعات از زمان پیدایش روزنامه در ایران و بررسی جایگاه و نقش مطبوعات در دنیای امروزی می‌پردازد، سپس به تشریح فرایند خبر، گزارشگری خبر، برجسته سازی، می‌پردازد. افکار عمومی و نقش مطبوعات در این زمینه، بخش دیگری از این فصل را در بر می گیرد، در فصل سوم به تعریف روش تحلیل محتوا و بیان روش تحقیق و کاربرد آن و در فصل چهارم به تجزیه و تحلیل جداول و آزمونهای آماری می پردازیم.
فصل پنجم، نیز شامل خلاصه تحقیق و نتیجه گیری می باشد.

پیشینه پژوهش
در تحقیقات انجام گرفته، تحقیق خانم فاطمه امیری، به تحلیل محتوای روزنامه‌های جامعه، خرداد و صبح امروز با تاکید بر جانشین روزنامه‌ها در ارتباط با احزاب سیاسی مورد بررسی قرار گفت که سه روزنامه مورد بررسی (7/72 درصد) از مطالب سیاسی را به مقوله خبر اختصاص داده است، بیشترین فراوانی در ارزش خبری به مقوله شهرت با (5/39 درصد) اختصاص دارد.
مهمترین موضوع و رویداد مطرح شده در روزنامه ها در طول دوره مورد بررسی، قتل‌های زنجیره‌ای بوده است و مدیر کل احزاب و اعضای آن بیشترین فراوانی را در عامل خبری داشته‌اند (5/45 درصد) از مطالب جنبه اطلاع رسانی داشته و (6/33 درصد) از مطالب فاقد نام منبع در مطلب خبری بوده اند.
در زمینه دیدگاه مطالب سیاسی در سه روزنامه جامعه، خرداد و صبح امروز 597 ( 5/45 درصد) از مطالب جنبه اطلاع رسانی دارند. اخبار و مطالب انتقادی با 327 ( 8/24 درصد) در رتبه دوم اهمیت و مطالب مخالف با 209 (8/15 درصد) در رتبه سوم اهمیت قرار گرفته اند. خبرنگار مطبوعات با 512 (8/38 درصد) در رتبه دوم و خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) با 180 (6/13درصد) در رتبه سوم اهمیت قرار گرفته اند.
در زمینه استفاده از عکس از مجموع 1320 مطلب سیاسی 1196 ( 6/88 درصد) فاقد عکس بوده اند. در صورتی که عکس مکمل خبر است و خواننده را هر چه بیشتر به خواندن مطالب ترغیب می کند. می تواند خود گویای خبر باشد.
در عامل خبر گروههای فشار بیشترین فراوانی به موضوع مخالفت با دولت ایجاد موانع برای دولت با 51 ( 2/34 درصد)، قتل های زنجیره ای با 40 ( 8/26 درصد) تعطیلی و توقیف مطبوعات اطلاح قانون مطبوعات و دادگاه مطبوعات با 19 ( 8/12 درصد) اختصاص دارد.
تحقیق دیگری که توسط دکتر مسعود حاجی‌زاده میمندی صورت گرفته است10 روزنامه در سال 1377 مورد بررسی قرار گرفت. روزنامه ها عبارتند از : ایران، اطلاعات، جمهوری اسلامی، جهان اسلام، رسالت، زن، سلام، کار و کارگر، کیهان و همشهری براساس این بررسی روزنامه همشهری مقام معظم رهبری را بیش از سایر روزنامه‌ها به عنوان شخصیت خبری تیترهای اول، دوم و سوم خود انتخاب کرده است و روزنامه زن از این نظر در مرتبه آخر قرار داشته است. موقعیت خبری شخصیتهای اجرایی کشور در روزنامه های مختلف به ترتیب زیر بوده است ایران، ریاست جمهوری بیشترین و رئیس قوه قضائیه کمترین مقدار. اطلاعات ، ریاست جمهوری بیشترین و ائمه جمعه تهران کمترین مقدار. جمهوری اسلامی، ریاست جمهوری بیشترین و شهردار تهران وزیر ارشاد کمترین مقدار. جهان اسلام، ریاست جمهوری بیشترین و رئیس قوه قضائیه و شهردار تهران کمترین مقدار ، رسالت ، ریاست جمهوری بیشترین مقدار و وزیر ارشاد کمترین مقدار، زن، ریاست جمهوری بیشترین مقدار و ائمه جمعه تهران کمترین مقدار ، سلام ، ریاست جمهوری بیشترین و ائمه جمعه تهران کمترین مقدار، کار و کارگر، ریاست جمهوری بیشترین ائمه جمعه تهران کمترین مقدار، کیهان، ریاست جمهوری بیشترین و ائمه جمعه تهران کمترین، و همشهری، ریاست جمهوری بیشترین و ائمه جمعه تهران کمترین مقدار، از نظر موضوع تیترهای اول روزنامه‌ها به جمهوری اسلامی بیش از هم و زن کمتر از همه سیاسی بوده است. کار و کارگر بیش از همه و رسالت کمتر از همه اجتماعی و زن بیش از همه و جمهوری اسلامی کمتر از همه سر مقاله داشته است. در موضوع سرمقاله‌ها، جمهوری اسلامی بیش از همه، همشهری کمتر از همه سیاسی، کار و کارگر بیش از همه و زن کمتر از همه اقتصادی، همشهری بیش از همه و سلام کمتر از همه فرهنگی جهان اسلام بیش از همه و جمهوری اسلامی کمتر از همه اجتماعی و کیهان بیش از همه و جهان اسلام کمتر از همه حقوقی بوده است. تعداد و عکس‌های خبری روزنامه اطلاعات بیش از همه جهان اسلام کمتر از همه بوده است. از نظر حجم اختصاص یافته به آگهی روزنامه اطلاعات در صدر و روزنامه زن در مرتبه آخر قرار داشته است، روزنامه سلام بیش از همه روزنامه و اطلاعات کمتر از همه خبر و مطالب درباره مطبوعات داشته است، از نظر حجم اختصاص یافته به اخبار داخلی روزنامه کار و کارگر در ردیف اول و روزنامه ایران در ردیف آخر قرار داشته است.
از نظر سبک مطلب در میان همه روزنامه ها و سلام بیشترین مقاله، ایران بیشترین گزارش، زن بیشترین مصاحبه را داشته است. رتبه بندی روزنامه ها بر حسب موضوع بندی مطالب، جهان اسلام بیشترین و همشهری کمترین مطالب سیاسی، کار و کارگر بیشترین و زن کمترین مطالب اقتصادی، رسالت بیشترین و کیهان کمترین مطالب فرهنگی،زن بیشترین و رسالت کمترین مطالب اجتماعی را داشته است.

طرح موضوع
دنیای امروزی به ارتباطات مستمر یا کنش متقابل میان مردمی که بسیار جدا از یکدیگرند وابسته است. در قرن بیستم حمل و نقل سریع و ارتباط الکترونیکی انتشار جهانی اطلاعات را بسیار شدت بخشیده‌اند، باورها و نگرش و اطلاعات انسانها در دنیای امروز برگرفته از رسانه هاست. در بین رسانه ها مطبوعات در جامعه از نقش حساس تری برخوردارند، و به عنوان تعدیل کننده زندگی اجتماعی نقش ضروری و انکار ناپذیری دارد و بیش از عوامل دیگر قادر است در تهذیب تمایلات و استحکام پیوندهای افراد یا جامعه خود یا جوامع بین المللی موثر واقع شود. به خصوص در کشور ما که کار مطبوعاتی یک کار سیاسی است. و اشخاص که در عرصه های سیاسی، اقتصادی، و اجتماعی فعالیت می کنند به نوعی در کانون روابط و رفتارهای سیاسی دست و پنجه نرم می‌کنند، حتی آن عده از افراد مطبوعاتی که صرفا درقلمروهای فرهنگی، هنری، و حتی علمی قلم می‌زنند و ممکن است تصور کنند کارشان غیرسیاسی است، بعضا به طور مستقیم و یا غیرمستقیم به عنوان یک مطبوعات از خود عمل سیاسی بروز می دهند یا تحت تاثیر عمل سیاسی قرار می‌گیرند.
کار مطبوعاتی از جنس فکر و اگاهی است و به همین دلیل ارزش‌گذاری و ارزیابی آن با پیچیدگی‌های فراوانی آمیخته است. این ارزیابی و سنجش در جامعه از سوی افکار عمومی، مراجع قضائی و قانونی و منابع قدرت سیاسی صورت می‌گیرد.
در این تحقیق سعی شده با استفاده از روش تحلیل محتوا برای ارزیابی و سنجش عملکرد دو روزنامه سلام و کیهان در سال 1377، و جهت گیری آنها در ارتباط با مسائل مختلف از جمله، انتخاب رئیس جمهور جدید، و شیوه اعمال و خط مشی او، و ایجاد ارتباط با بیگانگان، و پرونده قتلهای زنجیره ای و ایجاد رعب و وحشت، و پرونده ها مربوط به عملکرد مطبوعات، چه موضعی داشته و هر یک در شکل دهی به افکار عمومی به چه نحوی عمل کرده اند، مورد بررسی قرار گیرند.
چارچوب نظری: تالکوت پارسونز
برطبق نظریه کارکردگرایی ساختاری پارسونز، هر سازمان اجتماعی دارای 4 خرده نظام می باشد که یکی از آنها خرده نظام فرهنگی است کار کرد این خرده نظام، انسجام و هماهنگی سیستم جامعه است. طبق این خرده نظام که مهم ترین آن نیز می‌باشد این نظام ترکیب یافته است از ایده ها، و اندیشه ها، آرزوها، اعتقادات، باورهای جمعی و اداب و رسوم زندگی اجتماعی که فرد از جامعه حال و گذشته‌اش فراگرفته است.
از سوی دیگر انسان هم می تواند تا اندازه ای بر این نظام تاثیر بگذارد و این بستگی به انتخابی دارد که او می کند منتها چون انسان از میان داده های موجود گزینش می کند، تاثیر او بر محیط بسیار محدود می شود یعنی چیز عمده ای به نظام اضافه نمی کند. بنابراین برای یافتن عوامل موثر دیگری باید بدنبال نظامهای دیگری بود که بر روابط اجتماعی و مسائل اجتماعی تاثیر می گذارند.
مهم ترین کارکردی که وجه مشخصه خرده نظام فرهنگی است پایداری یا بقاء می باشد. Latency، هر جامعه ای که پایداری نداشته باشد خیلی زود از بین می‌رود و هر جامعه‌ای که بتواند این کارکرد عمده را ایجاد کند قطعا بیشتر دوام می آورد، بنابراین بقای جامعه به خرده نظام فرهنگی مربوط می شود کارکرد عمده این نظام این است که کارهایی انجام دهد و وسایلی تعبیه کند تا بتواند جامعه را پابرجا نگهدارد. چون مسئله اساسی حفظ و ثبات نظام اجتماعی، بخصوص دفاع از نظام حاکم است. پایداری توسط دوسازه واره در «جامعه پذیری و کنترل اجتماعی social control» به کارکرد اصلی خود جامعه عمل می پوشاند.
جامعه پذیری فرایندی است که از طریق آن باورها و ارزشهای فرهنگی و یا به قول دورکیم، وجدان جمعی، در فرد از طریق فرایند ساختی تقسیم کار درونی شده و سبب می شود تا فرد همسان و همنوا با نظام اجتماعی کنش نموده و راههای متناسب را برگزیند ولی از آنجائیکه پارسونز نیز، مثل دیگر انسجام گرایان معتقد به شرارت طبع بشر است. معتقد است که در صورت عمل نکردن جامعه پذیری، لازم و ضروری است که از حربه زور و اجبار بهره گرفت و بدین ترتیب، کنترل اجتماعی در اشکال تعلیم و تربیت، تبلیغ، تلقین و سرانجام زور می تواند عمل نماید تا به هر طریقی افراد را موافق و همسو با کل نظام سازد.
چگونگی عمل کارکرهای عمده خرده سیستمها:
کارکرد عمده اولین خرده نظام های فرهنگی ایجاد پایداری در جامعه است، این کارکرد موجب بقای سیستم می شود یعنی وظیفه بخش اطلاعات، اندیشه ها، و آرمانهای جامعه در این است که نظریاتی را باعث حفظ و تداوم حیات نظام می شود ارائه دهد و در عین حال به نوعی آنها را به خرده نظامهای دیگر جامعه منتقل کند، این امر طبق قانون هابس، در مکتب کارکرد گرایی سندیت دارد، بدین ترتیب که هرگاه نظام در عین به کارگیری قوانین آموزشی و پرورشی چه در سطح رسمی و چه غیررسمی نتایجی خلاف انتظار بدست آورد، در این صورت سعی می کند با حکم زور و اجبار آن نتایج را بدست آورد. مثل اعمال زور توسط نیروهای نظامی و انتظامی برای کنترل اجتماعی مردم. البته اگر خرده نظام فرهنگی به این طریق ممکن هم بتواند کارکرد و وظیفه اصلی خویش را انجام دهد. هنوز نمیتوان ادعا کرد که جامعه پایدار است مگر اینکه خرده نظامهای دیگر هم بتواند کارکرد خویش را به نحو مطلوب انجام دهند.
پارسونز فرهنگ را نیروی عمده ای می انگاشت که عناصر گوناگون جهان اجتماعی و یا به تعبیر خودش، نظام اجتماعی را به هم پیوند می دهد و فرهنگ میانجی کنش متقابل میان کنشگران است و شخصیت و نظام اجتماعی را با هم ترکیب می‌کند.
فرهنگ این خاصیت ویژه را دارد که کم و بیش می تواند بخشی از نظامهای دیگر گردد، بدین سان که فرهنگ در نظام اجتماعی به صورت هنجارها و ارزشها تجسم می یابد و در نظام شخصیتی ملکه ذهن کنشگران می شود اما نظام فرهنگی تنها بخشی از نظامهای دیگر نیست بلکه به صورت ذخیره دانش، نمادها، و افکار، وجود جداگانه‌ای نیز برای خود دارد، این جنبه‌های نظام فرهنگی در دسترس «نظام‌های اجتماعی» و شخصیتی هستند. ولی به بخشی از آنها تبدیل نمی‌شوند برای پارسونز، نظام فرهنگی حتی بیشتر از ساختارهای نظام اجتماعی اهمیت دارد. در واقع همچنانکه پیش از این دیده ایم نظام فرهنگی بر تارک نظام کنش پارسونز جای دارد. و او خودش را یک «جبرگرای فرهنگی» نامیده بود.
از نظر پارسونز مفهوم نظام فرهنگی با مفهوم بقای الگو همراه است. منظوراز نظام فرهنگی بخش منتظمی از محیط نظام اجتماعی است که در اساس متشکل از اصول مشروعی است که کنش‌های هنجاری بر مبنای آن انجام می گیرد. لازم است دو نکته را در اینجا متذکر شویم. اول اینکه «ما به شیوه‌ای معین عمل می کنیم» دوم اینکه «ما بدلیل خاصی به این شیوه عمل می کنیم» در نهایت تنها توجهات برای کنش در یک جامعه، ارزش ها و اصول معمول در جامعه اند که مردم اعتقاد زیادی به آنها دارند. این توجیهات به نحو سازمان یافته ای در باورهای مذهبی، توصیف ماهیت جهان در هنر به عنوان تجلی هیجانات عاطفی و تجسم فردیت و امثال آن. صراحت می یابند. این جنبه‌های فرهنگ در هر حال بیانگر معنایی است که با زندگی اجتماعی پیوند دارد. نظام فرهنگی عمدتاً فراهم کننده پاسخ های انتزاعی است به این سوال که چرا زندگی بدین گونه است؟ الگوهای فرهنگی برای مدتی نسبتا طولانی دوام می‌آورند و موجب همبستگی فعالیت‌های متباین می‌شوند. از این روی، آنها را می توان حفظ کنده الگو دانست.
بقای الگو ملازم با نهادهایی است که بطور خاص به حراست و تنظیم آن چیزی که می توان آن را در «حقیقت اساسی» نامید ارتباط دارد. نهادهای مذهبی یک مورد از آن است نهادهای مذهبی براساس اصل عالی اخلاقی یا واقعیت غایی فتوای قانونی صادر کرده و آنها را در قالب بیانات اخلاقی تفسیر می کنند. این امر ممکن است به شیوه های غیرمستقیم انجام گیرد لیکن در نهایت، رفتار با ارجاع به یک ارزش فرهنگی است که مشروعیت می یابد.
پارسونز می خواهد بگوید که نهادهای بقای الگو «درستی» همیشگی بعضی از فعالیت‌های شخص را برای ما تعیین می‌کند. این حقانیت و درستی، اساس اخلاقی جامعه پذیری و تعلیم و تربیت را بنیاد نهاده است و زمینه ارزیابی و کنترل رویه های اجتماعی است. ارزش حیات، قانون طلایی یا اهمیت مسئولیت اجتماعی نیست که نهایتاً می‌تواند پشتیبان زمینه‌های عقلانیت، یا کارایی باشد مفاهیم ارزشهای فرهنگی صورت نمادی پیدا کرده است.
پارسونز به همان سان که در مورد نظامهای دیگرش نیز عمل کرده نظام فرهنگی را برحسب رابطة آن با نظامهای دیگر کنش، تعریف نمود. بدین‌سان که فرهنگ را نظام الگودار و سامانمندی از نمادها می‌داند که هدفهای جهتگیری کنشگران، جنبه‌های ملکه ذهن شدة نظام شخصیتی و الگوهای نهادمند نظام اجتماعی را در بر می گیرد.
فرهنگ از آنجا که بسیار نمادین (ذهن) فرهنگ ویژگی دیگری به آن می‌بخشد که همان توانایی نظارت بر نظامهای دیگر کنش پارسونز است.
پارسونز به این نتیجه می‌رسد که معیارهای اخلاقی، همان «شگردهای یکپارچه کننده و حاکم بر نظام کنش می باشند این نتیجه گیری این فکر تعیین کننده را در نظریه پارسونز، بازتاب می‌کند که نظام فرهنگی یک نظام مسلط است.
از نظر من جامعه متشکل از انواع خرده نظام می‌باشد که همه به اتفاق هم و بصورت پیوسته برطبق ارزشهای مشترک. جامعه را پیش می برند و نظام و قدرت سیاسی نباید قدرت نهادهای دیگر از جمله نظام فرهنگی یا نظام آموزشی و اقتصادی را مورد تعرض قرار دهد.
نظام فرهنگی که خود متشکل از خرده نظامهای متعددی می باشد یکی از نهادهای تأثیرگذار بر جامعه می باشد. که فعالیت این نظام باید همراه با آزادی اندیشه و عمل باشد. دولت باید کنترل از راه دور و محدودی بر فعالیت آنها داشته باشد، اگر نظارت و کنترل دولت بر نهادها به صورت عینی و ملموس باشد. فعالیتهای فرهنگی افراد جامعه توسط دولت مورد تعرض قرار گرفته و اعتراض آنها را برمی‌انگیزد. بعنوان مثال اگر جامعه‌ای در رسانه‌های جمعی با سانسور و سرکوب خبری و اطلاعاتی از جانب دولت بر بخش مختلف و رسانه‌های مختلف از جملة ‌رادیو تلویزیون مجلات و روزنامه های، ‌و غیره را حس کنند دولت با اعتراض و خشونت مواجه می شود. بنابراین وجود جو مناسب و مطلوب و تا حدودی آزاد برای فعالیتهای فرهنگی اقشار جامعه لازم است. در جامعه دموکراتیک و مردم سالار ایران نظام فرهنگی با محدودیت همراه است به خصوص رسانه‌های گروهی و از جمله مطبوعات که در اواخر دهه هفتاد و با سرکارآمدن دولت آقای خاتمی مطبوعات با فشار فراوان از جانب نظامهای مخالف دولت مواجه شدند و اشاعة افکار و اندیشه‌های جدید و از انحصار خارج شدن و لزوم تغییر خط مشی، صاحبان روزنامه ها را متحمل هزینه‌های گزافی کرد که دو روزنامة کیهان و سلام از جملة ‌آنان بودند.

فرضیات تحقیق
1-به نظر می‌رسد ساختار مطالب سیاسی روزنامه کیهان در جهت هماهنگی و تایید نظام سیاسی می‌باشد.
2-به نظر می‌رسد ساختار مطالب سیاسی روزنامه سلام در جهت هماهنگی و تایید نظام سیاسی می‌باشد.
3- به نظر می‌رسد که ساختار مطالب سیاسی روزنامه کیهان بیشتر در جهت انتقاد از نظام سیاسی باشد.
4-به نظرمی‌رسد که ساختار مطالب سیاسی روزنامه سلام بیشتر در جهت انتقاد از نظام سیاسی باشد.
5-به نظر می رسد که ساختار مطالب سیاسی روزنامه کیهان حول موضوعات داخلی می باشد.
6-به نظر می رسد ساختار مطالب سیاسی روزنامه سلام حول موضوعات داخلی می باشد.
پرسشها:
1-ساختار مطالب سیاسی روزنامه کیهان در چه جهتی می باشد؟
2-ساختار مطالب سیاسی روزنامه سلام در چه جهتی می باشد؟
3-ساختار مطالب سیاسی روزنامه کیهان دارای چه نگرشی می باشند؟
4-ساختارمطالب سیاسی روزنامه سلام دارای چه نگرشی می باشد؟
5-ساختار مطالب سیاسی روزنامه کیهان حول چه موضوعاتی است؟
6-ساختار مطالب سیاسی روزنامه سلام حول چه موضوعاتی است؟

اهداف تحقیق:
مطبوعات به عنوان رکن چهارم دموکراسی در کنار سه رکن دیگر یعنی قوه مجریه، قوه قضائیه، و قوه مقننه، و نیز سایر نهادها و ارگانها فعالیت می کنند و حتی باید به صراحت گفت «چالش جدی بین رکن چهارم و دیگر ارکان، امروزه جلوه تازه‌ای به خود گرفته است» .
بنابراین با علم به نقش مهم این رسانه در ایجاد اندیشه توسعه و پیشرفت به سوی جامعه‌ای متعالی، بررسی و تجزیه و تحلیل محتوای جزئی، از این رسانه ها مستلزم اهداف مهم دیگر نیز می‌باشد که هدف اصلی تحلیل محتوای ساختار مطالب سیاسی دو روزنامه سلام و کیهان،و شناخت نقش این دو روزنامه در طرح مسائل واقع شده در طول سال 1377.
آگاهی به موضع گیری و عملکرد نشریات مزبور نسبت به وقایع مهم جامعه در سال 1377، شناخت ارزشهای خبری مندرج در دو روزنامه کیهان و اسلام در خصوص وقایع 1377، اطلاع از نحوه هدایت و جهت دهی به افکار عمومی.
آگاهی نسبت به عناصر خبری در دو روزنامه سلام و کیهان، و در نهایت اینکه، روزنامه نگاران و سردبیران جراید، به خصوص کسانی که در بخش‌های سیاسی مطبوعات قلم می‌زنند و فعالیت می‌کنند، برای اینکه مسئولیت خویش را به نحو مطلوب به انجام رسانند، چگونه می توان چنین کاری را انجام دهند و چه ملاکهایی را باید مورد توجه قرار دهند.

اهمیت و ضرورت تحقیق
رسانه‌های ارتباطی به طور روز افزونی توانستند مرزها و محدوده‌های ملی را در نوردند و این باور را به وجود آورند که قادر به تضعیف اهداف ملی سایر کشورها هستند.
پس از پایان جنگ و تغییر فضای سیاسی کشور و بویژه با دیدگاههای آقای سیدمحمد خاتمی بعنوان وزیر وقت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اقداماتی در جهت تجدید فعالیت نشریات و توسعه مطبوعات صورت گرفت. بدنبال فراهم شدن بسیاری تسهیلات، تعداد نشریات تا سال 1373 بالغ بر 550 عنوان و تیراژ آنها به رقمی در حدود 5/1 میلیون نسخه رسید.
بدنبال انتخابات دوم خرداد سال 1376 و روی کارآمدن آقای خاتمی در مرداد ماه همان سال، عصر جدید و کاملا متفاوت با گذشته در زمینه توسعه کمی و کیفی مطبوعات و فعالیت های پیرامون آن آغاز شد. تشکیل اولین انجمن صنفی روزنامه نگاران ایران، تجدید ترکیب اعضای هیئت منصفه مطبوعات افزایش سریع تعداد روزنامه ها، هفته نامه ها و ماهنامه ها در تهران و دیگر استانهای کشور، رشد فزاینده همراه با تکثری قریب به 1000 عنوان مختلف در حوزه های گوناگون سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، ورزشی و .. انتشار بیش از 30 روزنامه کثیرالانتشار روزنامه در تهران، تیراژ بیش از 3 میلیون نسخه در روز و غلبه عناوین و شمارگان نشریات غیردولتی بر دولتی از جمله مواردی است که در این رابطه می توان به آنها اشاره کرد.
علاوه برموارد یاد شده، نشریات در عصر خاتمی با کار کردن کاملا متفاوت وارد صحنه شدند، و علاوه براطلاع رسانی صرف در زمینه‌های مختلف عهده‌دار مسئولیتهای دیگری هم شدند. روزنامه‌ها و هفته نامه‌ها با توجه به فقدان احزاب و سایر نهادهای مدنی در جامعه به بسیاری از فضاهای خالی و حساس را پر کردند، افزایش روز افزون عناوین و تیراژ مطبوعات از یک سو و ارتباط، اعتماد و استقبال اقشار گوناگون جامعه با آنها از سوی دیگر بیانگر این نکته می‌باشد.
در دوران ریاست جمهوری آقای خاتمی به جرات می توان ادعا کرد که هیچ مساله‌ای به میزان مساله مطبوعات در میان مسئولان کشور به جناحهای سیاسی، مردم و حتی خود مطبوعات مطرح نبوده است، به طوری که در طی این سه سال هیچ یک از دست اندرکاران امور کشور به قوای مقننه، و مجریه و قضائیه، چهره‌های سیاسی و فرهنگی و جناحهای موجود در جامعه را نمی‌توان یافت که درباره مطبوعات اقدامی نکرده یا سخنی نگفته باشند.
وجود حوادث و وقایع مهمی از جمله انتخابات شوراها استیضاح وزرای هیات دولت، و مخالفت با دولت، ارتباط با آمریکا، پرونده قتلهای زنجیره ای، پرونده مربوط به عملکرد مطبوعات و جریانات کوی دانشگاه 18 تیرماه 1378 باعث شده که این دوره یک دوره مهم و استثنایی برای گام برداشتن به سوی جامعه مدنی و توسعه باشد، که البته با قربانیهای زیادی همراه بود، و لذا با بررسی و تحلیل محتوای دو روزنامه سلام و کیهان در سال 1377، سعی شده وقوع این حوادث چه بازتابی در این دو روزنامه داشته‌اند و این دو روزنامه چه علمکردی را نسبت به آنها در پیش داشتند؟

تعریف عملیاتی واژگان تحقیق:
تعریف روزنامه: نشریه‌ای که به صورت روزانه چاپ می‌شود و اخبار و رویدادهای روزانه را منتشر می کند.
الف: سبک مطلب
هر مطلب سیاسی روزنامه ، با توجه به سبکهای زیر کدگذاری می شود.
1) خبر:گزارش از وقایع عینی دنیای خارج که اطلاعات لازم از طریق مشاهده یا مصاحبه به دست آمده و نظرات خبرنگار در آن دخالت نداردو جنبه تازگی مطرح است.
2) یادداشت تفسیر و تحلیل خبری:
یادداشت:‌ این نوع مقالات در نشریات جای ثابتی نداردو باعناوینی مختلف چاپ می شود فراگیری مقالات در محدودة خاصی نیست. نشر این مقالات محدود به شیوه خاصی نیست و انتقاد در آن جایگاه ویژه‌ای دارد.
تفسیرو تحلیل خبری: مطلبی که جنبه تفسیر و اظهار نظر شخصی نویسنده را در بردارد و حاوی ارزشیابی و قضاوت او در مورد موضوعات خبری و غیر خبری است. همچنین مطالبی که با استفاده از منابع گوناگون به منظور روشنتر شدن و تفهیم بهتر وقایع منتشر می‌شوند در اینگونه مطالب نظرات گزارشگر مستقیماً منعکس نمی‌شود.
سایر؛ آنچه نتوان در مقوله فوق کدگذاری کرد.
ب: ارزشهای خبری: هر مطلب سیاسی روزنامه ، باتوجه به ارزشهای خبری آن به صورت زیر کدگذاری می‌شود.
1. شهرت: این ارزش خبری در مورد شخصیتهایی است که به خاطر فعالیتهایشان در گذشته یا حال در جامعه شناخته شده هستند. این اشخاص حقیقی یا حقوقی و همچنین دارای عملکرد مثبت یا منفی در زمان حال و یا گذشته باشد.
2. برخورد: اینگونه رویدادها، برخورد میان افراد، گروهها، ‌ملتها، حیوانات با یکدیگر یا با طبیعت است. برخورد ممکن است بصورت جسمی (فیزیکی) یا فکری و یا ایدئولوژی باشد. اخبار سرقت، قتل، تصادف، سیل، زلزله، جنگ، اعتصاب، سوء استفاده‌های مالی و جدالهای سیاسی و غیره از رویدادهایی هستند که عامل برخورد و یادگیری در آنها نهفته است .
3. در برگیری: رویدادوقتی دارای ارزش در برگیری است که بر روی تعداد زیادی از افراد جامعه درزمان حال یا آینده تأثیر داشته باشد. در برگیری یک رویداد ممکن است باعث نفع و یا ضررمادی یا معنوی افراد جامعه شود و تأثیر مستقیم و یا غیر مستقیم بر روی مردم بگذارد.
4. عجیب و استثناء: رویداد در این حالت غیرعادی، استثنایی،‌عجیب و نادر است. در بعضی از موارد این رویدادها برخلاف پیش بینی یا انتظار اتفاق می‌افتد، ‌اختراعات و اکتشافات را نیز می‌توان از اینگونه رویدادها دانست.
ج:‌مقوله بندی موضوعات: هر مطلب سیاسی، با توجه به موضوعات در رویدادهایی که در طول دوره مورد بررسی برجسته شده بود کد گذاری گردید.
د. عامل خبری: فرد یا افرادیکه خبر در رابطه با آنان است و یا منعکس کننده گفته های آنان به طور نقل قول مستقیم می‌باشد. و یا به عبارت دیگر خبر ساز در مطالب هستند.
هـ . نوع دیدگاه مطالب خبری: هر مطلب سیاسی، با توجه به نوع دیدگاه و گرایش هایی که سه روزنامه مورد بررسی دنبال می کردند کدگذاری شد. منظور از موافق یا مخالف این است که مطالب خبری که در جهت ایدئولوژی و سیاست روزنامه مورد بررسی بود در گزینه موافق و موضوعاتی که برخلاف اهداف و منش گردانندگان نشریه بود در گزینه مخالف کدگذاری شده است. مطالبی که صرفاً به دادن اطلاعات پرداختند در مقوله اطلاع رسانی و مطالبی که جنبة انتقادی نسبت به وقایع روز داشتند در گزینه منتقد کد گذاری شد .
و. منبع مطلب: هر مطلب سیاسی ،‌با توجه به منبعی که در ابتدا و داخل به آن اشاره شده بود با توجه به دستورالعمل کد گذاری گردید. مطبوعات، منظور از مطبوعات در این پژوهش رسانه های مکتوبی هستند که به صورت ادواری به چاپ می رسند و بیشتر مطالب آنها سیاسی است آن هم مطبوعات ایران، یعنی نشریاتی ادواری که در سرتاسر کشور توزیع می گردد.

تعریف خبر
خبر گزارش یک رویداد است. آنچه یک گزارشگر می‌نویسد، خبرنامیده می‌شود. یعنی اینکه خبر(news) با اتفاق یک رویداد(event) فرق دارد ممکن است که آنچه گزارش میس شود عینا مانند واقعه ای که رخ داده است نباشد و فقط جنبه‌هایی از آن رویداد را منعکس کند. در این تعریف میان حقیقت رویداد و واقعیت خبرتفاوت وجود دارد و درحقیقت نگرش شخصی خبرنگار و سازمان خبری و سایر عوامل موثر برتغییر رویداد مخابره شد, تاثیر گذار هستند.
لرد نورث کلیف درتعریف خبر می‌گوید:
«خبر چیزی است که یکی می‌خواهد آن را در جایی سرکوب کند و آنچه می ماند، آگهی است. تعریف دیگر که متعلق به ویلیام گیبر(W.Gieber) است و از زاویه جامعه شناسی تولید خبر به تعریف خبر می پردازد و مورد قبول اکثر روزنامه نگاران می باشد.»

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله   223 صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید

دانلود مقاله چرا معصومین نسبت به هم عملکرد مختلفی دارند

اختصاصی از یاری فایل دانلود مقاله چرا معصومین نسبت به هم عملکرد مختلفی دارند دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

چکیده
در جامعه امروزی ما شاهد هجوم انواع حملات فرهنگی هستیم. در واقع سوالات و شبهات بسیاری باعث سردرگمی خصوصاً در نسل جوان امروز شده است . تنها راه نجات از این مهلکه تمسک جستن به سخنان و رهنمودهای اهل بیت علیهم السلام است. تحقیق پیش رو درصدد جوابگویی به شبهات زیر است:
1. علل عملکرد مختلف معصومین علیهم السلام چه بوده است؟
2. علل پذیرش ولایتعهدی از طرف امام رضا علیه السلام چیست؟
3. هدف حضرت از بیان حدیث سلسله الذهب چه بوده است؟
4. «انه لیس کمثله شی» به چه معنا است؟
5. حل شبهه جبر و تفویض در کلام حضرت به چه صورت است؟
6. شبهه اراده انسان و علم الهی چگونه جواب داده می¬شود؟
7. اراده الهی جزء صفات ذات است یا زائد ذات است؟
8. حدوث عالم در کلام حضرت چگونه بیان می¬شود؟
9. شرح «بسم الله»در کلام حضرت به چه صورت است؟
10. از بررسی احادیث «لولاالحجه» چه نتیجه¬ای گرفته می شود؟
11. ولایت معصومین علیهم السلام بر ماسوی الله به چه معنااست؟
12. تفسیر آیه «و اذابتلی ابراهیم ربه ... و اماماً در آیه به چه معنا است؟
13. منظور از « الظالمین» در آیه فوق به چه معنا است ؟
14. امام رضا علیه السلام با چه بیانی امام زمان عجل الله تعالی فرجه شریف را معرفی می¬کند؟
جواب سوالات به شرح زیر است:
1. دربخش اول ابتدا عصمت را در مرحله ثبوتی بیان کرده و در بخش های بعدی عصمت در مرحله اثبات بیان می¬شود. به این صورت که با پذیرش عصمت در پیشوایان باید این را بپذیریم آنچه آن بزرگواران انجام می¬دهند، بر اساس خیر و مصلحت است. البته سایر فرق اسلامی عصمت را شرط امامت نمی¬دانند وهرچند امام گناه کرده باشد باز هم شرایط امام شدن را دارد.
2. از علل قبول ولایتعهدی همین بس که مأمون کار خود ر ابه شورایی که عمر تشکیل داد و حضرت امیرالمومنین علیه السلام را مجبور به حضور درآن کرد تشبیه کرد.
3. با حدیث سلسله الذهب حضرت دو اصل «توحید» و «امامت » را به خوبی بیان کرده و قبول ولایت خودشان- که مستلزم پذیرش ولایت معصومین علیهم السلام است - شرط ورود به دژ محکم الهی دانسته اند.
4. آیه«انه لیس کمثله شی ء» به ما می¬فهماند بین خدا و مخلوقات مفارقت ذاتی و جزء به جزء است و ما قادر به درک ذات الهی نیستیم زیرا هیچ نوعی سنخیتی بین خدا و مخلوقات وجود ندارد (عجز از درک ذات بی منتهای باری تعالی حد کمال و معرفت است)
5. جواب شبهه جبر و تفویض چنین است : «لاجبر ولاتفویض بل امر بین الامرین»زیرا هر کدام به تنهایی مفسده هایی دارند.
6. خداوند عالم به افعال انسان است. از طرفی انسان دارای اختیار است. این مسئله دو مقوله جدای از هم هستند . علم الهی مستلزم تحقق فعل نیست، هر چند نجات انسان ازمهلکه در علم الهی وجود دارد.
7. اراده الهی جزء صفات فعل است، زیرا اگر خداوند بخواهد می¬توانداراده نکند آیات و روایات دال بر این مطلب است.
8. عالم حادث است. زیرا خداوند قدیم است ، چیزی پیش از او نبود و چیزی همراه او در قدیم با او وجود نداشته است.
9. حضرت با تفسیر «بسم الله »به ما می¬فهمانند که انسان با این سخن داغ بندگی را بر خود می¬نهد و خود را تنها مختص خدای باری تعالی می¬کند.
10. زمین هیچ گاه بدون حجت باقی نمی¬ماند که اگر چنین شود، سبب خلقت از بین می¬رود و زمین اهلش ر ادر خود فرو می¬برد.
11. با توجه به سخن حضرت ولایت بر ما سوی الله ، به این معنا است که عالم و عالمیان به منزله نصف گردو و نزد امام خود هستند و امام ولایتش نسبت به خود افراد، به خودشان بیشتر است.
12. با این آیه برتری امامت بر نبوت و رسالت به خوبی اثبات می¬شود.
13. رسالت الهی هیچگاه به ظالم نمی¬رسد ، هر چند فرد برای یک لحظه متلبس به این صفت باشد یعنی امامت خلفای سه گانه با این آیه به خوبی رد می¬شود.
14. حضرت کراراً طولانی شدن غیبت و امتحانات سخت الهی در آخر الزمان را خبر داده ولی در نهایت مژده رسیدن حق به صاحب اصلی اش را به ما می دهند.
انشاءالله ماجزء وصل شدگان به حق و حقیقت باشیم.

مقدمه
اگر دیدگان را بر افق خلقت بگشاییم و اندکی فراتر از محسوسات را بنگریم، چهارده حقیقت ملکوتی و چهارد ه وجود نورانی را خواهیم دید که بر بلندای آفرینش به بندگی حضرت حق مشغولند .
آفرینش به برکت آنان آفریده شده و بقیه مخلوقات به طفیل آنان پای در این عالم گذارده اند. حضرت مهدی _(عجل الله تعالی فرجه شریف ) می¬فرمایند:
ما مصنوع پروردگار مان هستیم ، و پس از آن خلائق برای ما آفریده شدند. آری خداوند آفرینش را به آنان آغاز نموده و به آنان خاتمه می بخشد.
ایشان به اذن و عنایت خدای رحمن، در تمام جهان حاضر و بر هر آشکار و پنهان ناظرند. واقف به احوال پیشینییانند و آگاه به آمال آیندگان.
آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم، معلمان دین خدا و مبلغان و مروجان آیین اسلامند.
محبت و دوستیشان و ولایت و فرمانپذیری از ایشان و بغض از دشمنانشان، شرط قبولی طاعات وعبادات و رمز سعادت دنیوی و اخروی انسانهاست و بدون ولایتشان ، هیچ طاعت و عبادتی به درگاه الهی پذیرفته نمی¬شود.
از اینرو ست که امام رضا علیه السلام می¬فرمایند:
«هر کس در حالی که عارف به امامانش نباشد ، بمیرد به مرگ جاهلیت مرده است.»
بدین ترتیب واضح است که تجاهل در مساله امامت و عدم موضع گیری صریح در انتخاب امام و پیشوا به معنای انکار و طرد آن از گستره زندگی است و ثمره آن مرگ بر جاهلیت و فرجام بر او دردنیا و آخرت است.
امام علی بن موسی الرضا علیه السلام می¬فرمایند :«در آن روز هر قومی به نام امام زمانشان و کتاب و پروردگار و سنت پیامبر خویش خوانده می¬شوند». پس بر همه ما واجب است که امام و پیشوای حق ر ابا اطلاع و تحقیق انتخاب کرده و تابع آن بزرگان در تمام امور دنیوی باشیم تا در آخر به سعادت اخروی برسیم انگیزه اینجانب از نوشتن چنین تحقیقی معرفت یافتن به وجود مقدس امام رضا علیه السلام ، آن امامی که مملکت ما تحت لوای ایشان قرار دارد و به برکت ایشان روزی می¬خورد.
از طرفی در زمان حضرت مباحث کلامی، فلسفی رونق بسیاری یافته ، از این رو حضرت را عالم
آل محمد صلی علیه و آله و سلم نامیدند پس هدف اینجانب از بررسی مناظرات آن حضرت ،
تطبیق آن در جامعه امروزی می باشد که سیر در آن می تواند پاسخگوی سوالات و
شبهات بسیاری از افراد باشد که این را ه ما را به حق و حقیقت نزدیک تر می¬سازد. تحقیق
اینجانب از روش «کتابخانه ای»و به شیوه« تحلیلی» «توصیفی» و با استفاده از کتب
«کلامی»،«فلسفی» ، «فقهی» و« تاریخی »سعی در جوابگویی به شبهات و نزدیکتر شدن به فهم کلام
حضرت بوده است.
مختصراً بخشهای مورد بررسی شده در این تحقیق چنین است.
بخش اول: اختلاف عملکرد معصومین علیهم السلام و تحلیل آن
1 -1 عصمت ، مبین اختلاف عملکرد معصومین
2 – 1 منشأ اختلاف شیعه و سنی در امامت
3 – 1 چرا عامه عصمت را در امام لازم نمی¬دانند؟
4 – 1 وجوب عصمت امام در کلام معصومین علیهم السلام
بخش دوم: علل پذیرش ولایتعهدی
1 – 2 مأمون و شخصیت او
2 – 2 مأمون و سیاست
3 – 2 ولایتعهدی
الف) دلائل مأمون برای انتخاب ولیعهد
ب ) علل قبول ولایتعهدی توسط حضرت
بخش سوم : بیان معار ف الهی از مدینه تا خراسان
1 – 3 عرضه اعمال شیعیان بر امام
2 – 3 حدیث سلسله الذهب
- شرح «وانا من شروطها»
بخش چهارم: تبیین معارف در سخنان ثامن الحجج علیه السلام
1 – 4 توحید
الف) توحید ذاتی (انه لیس کمثله شی)
ادراک خداوند
مفارقت کلی خداوند با همه چیز در موجودات
ب) جبر و تفویض و ارده الهی
- نفی جبر و تفویض در کلام امام رضا علیه السلام
- بیان آیه الله مکارم شیرازی
- علم خداوند و اراده انسان
- جواب شبهه فوق درکلام امام خمینی (ره )
- تقابل علم خداوند و اراده انسان در کلام امام رضا علیه السلام
ج ) چگونگی اراده الهی در کلام امام رضا علیه السلام
- سخنان حضرت پیرامون اراده الهی
- اقوال حکماء پیرامون اراده الهی
- اقوال فقها و متکلمین پیرامون و اراده الهی
د) صفات خداوند عین ذات الهی اوست
- کلام امامیه و اشاعره پیرامون صفات خدا
- اشکالات و اراده به کلام اشاعره
ج) ولایت معصومین بر ما سوی الله
- برتری مقام امامت بر نبوت در کلام امام
- شر ح و تفسیر ایه«و اذا ابتلی ابراهیم ربه... » و برتری امامت بر نبوت و رسالت
- منظور از «اماماً» درکلام اهل سنت
- جواب علامه طباطبایی (ره) به علمای اهل سنت
- شرح و تفسیر کلام علامه طباطبایی (ره )
- منظور از «الظالمین» در آیه فوق
- لفظ «ظالمین» و شبهه فخررازی
- کلام استاد سبحانی پیرامون حقیقت مشتق
- جواب اصولیها بر شبهه فخر رازی
- جواب علامه طباطبایی (ره)
و) امام زمان عجل الله تعالی فرجه شریف درکلام امام رضا علیه السلام

بخش اول
کلیات

تعریف و تبیین موضوع:
در این تحقیق سعی شده به یک سری مباحث عقیدتی پرداخته شود، که می تواند راه گشای حل بسیاری از شبهات می باشد.
ما فراوان در نحوه ی عملکرد معصومین مشاهده می-کنیم که آنان فی الواقع هدف شان یکی ولی عملکردهای مختلفی خصوصاً نسبت به حکام وقت خود داشته اند. خاصه امام رضا علیه السلام که با پذیرفتن ولایتعهدی مأ مون شرایط خاصی را دارا شده اند، که این عمل موجب نسبت دادن اتهامات فراوانی به ایشان شد . درواقع با بیان عصمت از دیدگاه تشیع به این سوالات پاسخ داده می شود .
در آن زمان بحث های کلامی به اوج خود رسیده بود، به خاطر فرق مختلف اسلامی و دینی ورود کتب فلسفی و نشر آن در ایران توسط مأمون ، شبهات بسیاری ذهن مردم را مشغول کرده بود ، که حضرت جوابگوی تمام این شبهات به نحو احسن بودند و به همین دلیل است که یکی از القاب حضرت عالم آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم است.
درنتیجه بررسی وسیر در این روایات و مناظرات می-تواند راه گشای بسیاری از شبهاتی که ، امروز گریبان همه ی ما را گرفته و باعث سردرگمی در جامعه شده باشد. از طرفی آشنایی با عملکرد معصومین علیهم السلام حضرت امام رضا علیه السلام برای ما ایرانیا ن که مملکت ماتحت لواء ولایت ثامن الحجج علیه السلام است و اینکه ما خود ر اشیعه اثنی عشری و جزء فرقه ناجیه می¬دانیم واجب و ضروری است.
پیشینه موضوع:
ردپای این بحث و پی بردن به اهمیت آن را باید گفت از همان زمانهای اولیه غیبت کبری امام زمان عجل الله تعالی فرجه شریف می¬توان پیدا کرد. به طوری که محدثین اولیه شیعه در بحثها و کتب خود بخصوص در مورد حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام و زمان ولایتعهدی ایشان بحث نموده¬اند و از آن جمله مرحوم ثقه¬الاسلام محمدبن یعقوب کلینی متوفی 328 – 329 ه. ق و در کتاب شریف کافی که درمواضع مختلفی بحثهای حضرت را ذکر نموده¬اند و همچنین مرحوم رئیس المحدثین محمدبن علی بن بابویه قمی متوفی (381 ه . ق ) درکتاب التوحید که بحثهای توحیدی و پاسخگویی به شبهات مربوطه توسط حضرت را در این کتاب آورده-اند و همچنین در کتاب کمال الدین و تمام النعمه که بحثهای مربوط به امامت و ولایت که توسط حضرت انجام شده را ذکر کرده اند و اینکه در کتاب عیون الاخبار الرضا علیه السلام که می¬توان گفت اولین کتابی است که به صورت جامع پیرامون علی بن موسی الرضا علیه السلام و بخصوص ویژگیهای زمان ولایتعهدی حضرت و بحثهای مختلف حضرت پیرامون عقاید شیعه امامیه در اصول پنجگانه تألیف شده است و کتبی چند دیگر در این موارد آمده است . البته بنده مقاله¬ای که مربوط به موضوعم باشد پیدا نکردم .
فرضیات و سوالات تحقیق
سوالات اصلی:
1. چرا معصومین نسبت به هم عملکرد مختلفی دارند؟
2. عالم آل محمد صلی الله وعلیهم و آله و سلم توحید و امامت را چگونه بیان فرمودند.
3. دلایل و اهداف حضرت ازبیان حدیث سلسله الذهب چه بوده است؟
4. حضرت با چه بیانی شبهه جبر و تفویض و اراده الهی را جواب داده¬اند؟
1 . نظر شیعه وسنی در نحوه انتخاب امام چگونه است؟
2 . چهره واقعی مأمون به چه صورت بوده است؟
3 . دلایل حضرت جهت پذیرش ولایتعهدی مأمون چه بوده است؟
4 . انه لیس کمثله شی به چه معنا است؟
5 . اراده الهی جزء صفات ذات است یا جزء صفات فعل است؟
6 . صفات خداوند عین ذات اوست به چه معنا است؟
7 . نظر امام رضا علیه السلام درباره حدوث عالم چه بوده است؟
8 . بندگی خدا از زبان امام رضا علیه السلام به چه صورت است؟
9 . شرح حدیث لولاحجه از زبان امام رضا علیه السلام به چه صورت است؟
10 . علم امام از دیدگاه حضرت رضا علیه السلام و حکماء و متکلمین چگونه است؟
11 . حضرت چگونه آیه «و اذا ابتلی ابراهیم ربه... » را شرح دادند؟
12 . منظور از «الظالمین » در لاینال عهدی الظالمین چه کسانی هستند؟
13 . امام رضا علیه السلام با چه بیانی وجود مقدس امام زمان عجل الله تعالی فرجه شریف را معرفی می-کنند؟
روش تحقیق
برای انجام دادن یک تحقیق جامع و کامل بهترین کار دست یافتن به مراکز معتبر است. از جمله این مراکز معتبر رفتن به کتابخانه ها و سرزدن به سایت های اینترنتی است.
کتاب منبعی است که علوم گذشتگان را به راحتی دراختیار آیندگان قرار می¬دهد. و به راحتی ما را با علم و تجربه گذشتگان آشنا می¬سازد.
پژوهش های حاضر مبتنی بر «روش کتابخانه ای» است.
بنده جهت شروع کار ، به لیستی که عناوین پیشنهادی پایان نامه های سطح دودر آن بود مراجعه شد.
ازجمله کتابخانه ها، کتابخانه مجلس ، الغدیر ، حضرت فاطمه سلام الله علیها ، دانشکده علوم و حدیث ، کتابخانه برادرم مرکز پژوهشگاه اطلاعات و مدارک و اسناد ملی، و همچنین از کتبی که خود در اختیار داشتم استفاده کردم وهمچنین cd نور را مورد استفاده قرار دادم.
نگارش مطالب در این تحقیق بر اساس روش تحلیلی صورت گرفته، که بعد از جمع آوری بررسی شده است .
در این تحقیق از کتب تاریخی و روایی و کلامی و فقهی و فلسفی استفاده شده است. و تمام همت محقق بررسی شبهات و جوابگویی آن از طریق ائمه علیهم السلام خصوصاً از جانب عالم آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم بوده است. که امید آن می¬رود راه گشایی جهت بالا بردن معرفت ما نسبت به آن امام همام شود.
در این تحقیق چنین موضوعاتی مورد بررسی قرار گرفته :
1/ علل اختلاف عملکرد معصومین علیه السلام
2 / علل پذیرش ولایتعهدی
3 / شرح حدیث سلسله الذهب
4/ بیان معارف از طریق امام رضا علیه السلام
واژگان کلیدی
در این تحقیق واژه¬های عصمت، معارف ، جبر و اختیار مورد بررسی قرار می گیرد.
عصمت در لغت: ملکه اجتناب از معاصی و خطا که درنمایندگان پروردگار است، پاکی و لغزش ناپذیر ؛
عصمت در اصطلاح : عصمت با قدرت بر گناه ناسازگار نیست، بلکه معصوم بر انجام کاری که گناه است، قدرت دارد، وگرنه او به واسطه ترک گناه استحقاق مدح و پاداش نمی¬یافت، و پاداش و کیفر در حق او باطل می¬گشت و در نتیجه، از دایره تکلیف بیرون می¬شد. و این امر باطل است به خاطر اجماع و به خاطر نقل که خداوند می¬فرماید: «قل انما انا بشر مثلکم یوحی الی » بگو جز آن نیست که من انسانی مانند شمایم که بر من وحی می¬شود.
عرفان در لغت:
در کتاب لغت در مورد معارف چنین آمده است.
المعرفه و العرفان: معارف جمع معرفت است به معنای درک کردن و دریافتن چیزی است از روی اثر آن باتدبیر و اندیشه که اخص از علم است و واژه انکار – نقطه مقابل آن است و می¬گویند «فلان یعرف الله » و نمی¬گویند «یعلم الله » تا متعددی به یک مفعول باشد زیرا معرفت بشر از خدای تعالی تدبر در آثار او بدون ادراک ذات اوست و می¬گویند: الله بعلم کذا و نمی¬گویند یعرف کذا- زیرا معرفت در علم قاصری که با تفکر بدست می¬آید و به کار می-رود ، اصلش از عرفت است یعنی به بوی آن رسیدم (نه خودآن ) و یا از عبارت أصبت عرفه : به گونه و رخسارش رسیدم.
عرفان در اصطلاح :
در واقع معنای اصطلاحی معرفت همان معنای لغوی است و در منابع معنای اصطلاحی موجود نمی باشد .
جبر : در لغت به معنای اصلاح کردن بازور و قهر است.
جبر به معنای : ظلم، عدم میل، عدم رضای در کار، کراهت، دشواری و ستم می¬باشد .
اختیار در لغت : مصدر باب افتعال از ریشه (خ، ی، ر) به معنی انتخاب ، گزینش ، حکومت و قدرت
جبر در اصطلاح: در برابر قدر ، تفویض و اختیار قرار دارد.مراد ازآن مجبور بودن انسان درکارهای ارادی خویش است. بدین معنا که طرفداران نظریه جبر، توانایی انسان را درانجام دادن کردارهای اختیاری وی نفی می¬کنند و کردارهای اختیاری وی را نیز به خدانسبت می¬دهند وتصریح می¬کنند که کردارهای ارادی انسان، همانند هستی او آفریده خداست و آدمی را یارای سرباززدن از آنچه خدای جهان می¬خواهد و اراده می¬کند نخواهد بود .
تفویض : کار را به کسی واگذار کردن فرقه مفوضه گویند: ما را اختیار مطلق است و اعمال عباد به خود آنها واگذار شده است. و خدا را دخالتی نباشد. در مقابل مجبره امامیه گویند. لاجبر و لاتفویض بل امر بین امرین .

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله  81  صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید